E-Dergi

Kırmızı ve Siyah kadar güzel bir şaheser-ama onun kadar ünlü değil. Stendhal bütün kitaplarında soylu-halk çatışmasını, bu insanların buhranlarını, soylu olarak doğmayan ama bir şekilde (belki aldığı eğitimle, belki yaşadığı yer yüzünden) kendini halktan biri olarak da göremeyen, araya sıkışıp kalmış, cırpınan insan tiplemesini Stendhal kadar güzel yazıya döken pek fazla yazar yok. Bu kitap da bayağı uzun, ama beni sıkmadı doğrusu. Yapılan bütün uzun tasvirler yerini bulmuş.

Ortaokulda okuduğum, sonra lisedeyken tekrar okuduğum, ve şu aralar 3. kez okumayı düşündüğüm bu kitap bence sadece Fransız edebiyatının değil, bütün dünya klasiklerinin en etkileyicilerinden biri. Stendhal'in tarzı bana diğer Fransız yazarlardan farklı geliyor; onlar kadar duygusal yazmıyor ama (en az) onlar kadar insanın içine işleyip etkiliyor yazdıkları. Yaşadığı dönemin asiller-halk tabakası hayat biçimini çok net gözler önüne seriyor bu kitapla. Halktan biri olarak doğan, ama kendini daha yukarılara layık gördüğü için hınçlı olan ve yükselmek uğruna pek çok şeyi yapmaktan kaçınmayan genç bir adamın hikayesi var bu kitapta. Ben kitabı okurken Julien'i yargılamak yerine onu anlamaya çalışın derim. Ve ne olursa olsun, ne kadar zamanınızı alırsa alsın bu kitabı okuyun-hem de en kalın versiyonunu seçin ki iyice tadını çıkarabilesiniz.

Yine bir güney hikayesi. Faulkner'ın okuduğum ikinci kitabı olduğu için neyle karşılaşacağımı bilerek okumaya başladım; dolayısıyla da yine çok karışık görünerek başlayan roman beni bu sefer "aman hiç bir şey anlamıyorum" diye telaşlandırmadı. Yazarın insanın içine işleyen bir tarzı var; öyle ki kitap bittiğinde bir süre etkisinden kurtulamadım. Yarım sayfalık cümleler, iki sayfalık paragraflar gözünüzü korkutmasın. Faulkner'in karanlık gibi görünen ama aslında parlayan romanlarından büyük tat alacaksınız.

William Faulkner hayatımda tanıdığım-kitaplarıyla tanıdığım demek istiyorum tabii-en ilginç yazarlardan biri. Daha doğrusu beni çok şaşırtan az sayıda yazardan biri. Hakkında pek bir şey bilmeden aldığım bu kitabın neredeyse ilk 100 sayfasını hiç bir şey anlamadan okudum. Hatta son 100 sayfaya yaklaştığımda da, kitabı, tecrübeli bir kitap okuyucusu olarak yine kendimi hayal kırıklığına uğratacak kadar karışık buluyordum. Ama o son 100 sayfada her şey değişti. Kitabı sıradışı bir yazarla tanışmanın keyfini duyarak bitirdim. Amerika'nın güneyinde yaşayan bir ailenin üyelerinin birbirleriyle, bu üyelerle hizmetkarların vs aralarındaki karışık ilişkiyi ve bahsettiği dönemin genel havasını akıcı olmayan, ama okuyucuyu sımsıkı kavrayan bir dille anlatmış Faulkner. Yakın zamanda hakkında daha çok yorum görmek dileğiyle.

Sherlock Holmes'un hikayeleri sadece keyif almak için değil; o dönemin (1900ler) İngilteresi ve bir İngiliz centilmeninin yaşantısını tanımak açısından da okunmalı. Sherlock Holmes mükemmel bir adam değil; çok dalgın, bunalımlı (hatta bazen ölümü düşünecek kadar bunalımlı), afyon içen (bana en garip gelen tarafı da buydu hikayelerini okuduğum zaman, Sherlock Holmes bazı açılardan bir anti-kahraman. Belki de bu yüzden bu kadar popüler bir karakter) ama çok zeki ve yetenekli ve iyinin yanında bir roman karakteri. "Bohemya'da Skandal"'da entrikaya kraliyet üyeleri de karışıyor, aşkı uğruna kendini (veya başka şeyleri) feda eden centilmen asiller olayı iyice heyecanlı hale getiriyor. Serlock Holmes herkesin tanıması gereken bir kahraman.