E-Dergi

İnsanın insana yapabileceği zulmün sonu yok. Din ve ırk ayrımcılığının gelebileceği boyut tarih boyunca defalarca sergilenen korkunç sahnelerle dolu. Çaresizlik içinde aklını yitirmekle mücadele etmenin, küçücük bile olsa bir umut ışığına tutunmanın, olası en iptidai şartlar altında, maruz kalınan aşağılanmalara rağmen; dirayeti korumanın muhteşem romanıydı.

Batıl inanç ve hurafelere inanmayan bir Allah'ın kulunun bile bulunmadığı Anadolunun uzak bir köyünde değil medeniyetin beşiği ! Avrupada İtalyada geçen hikayede; kötü kalpli büyücünün ördüğü çorapların çözülüp herkesin muradına erdiği hatta kötü kalpli büyücünün bile işin içinden sıyrılıp kârlı çıkması ile son bulan, bir saatte okunabilecek bir klasik.

Arkadaşları ile gece eğlencesine çıkan bir adamın başına olmaz işler gelir. Canı burnunda korkulardan korku seçerek bir geceyi sabah eder. Ahmet Hamdi'yi okumuyoruz da dinliyoruz sanki. Masal anlatıcısı gibi üslûbu. Sanki O da okurundan evet, tabi, hatırladım gibi onaylar almak istermiş gibi. Dönemin giyim, kuşamı ve bir takım adetleri ile alakalı yazılan detaylar anlatılan hikayeden daha güzeldi.

Savaş; akla gelebilecek her türlü olumsuz sıfat ve tanımlamayı içine alabilecek bir kelime. Toplu halde cinnet geçirip kıyım yapmak, can almak. Yazarken bile ne zor. Kan, pislik, vahşet içinde delirmek. Kaybedilen uzuvları geride bırakıp sağ olarak eve dönebilmiş olmaya sevinirken gerçekle yüzleşip bir daha delirmek.

Kitap, çalışma şartlarının çok ağır ve saatlerinin de 12 saati aştığı 19.yy başlarının Avrupasından bahsediyor. O günden günümüze tamamen aynı olmasada meselenin özü aynı aslında. İnsan ne kadar az çalışırsa kendini o denli çok geliştirebilir. Daha mutlu ve daha verimli insan olur. 1800 lerin ortasında Fransada başlayan isyanlarda halk iş istemiş, ekmek istemiş. Çalışmayan yiyemez sloganı ile yürümüşler ki İktisatçılar ve din adamları da çalışkanlığı överler. Oysa o günlerde de bugün de çok çalışan çok kazanıyor diye bir doğru orantı yok, hiç bir zaman da olmadı. Gelir dağılımında ki adaletsizlik ise gittikçe büyüyor. Bugün bazı gelişmiş ülke parlamentolarının haftada 4 gün çalışmayı tartışıyor olması kitabın savının güncelliğini koruduğunun göstergesi gibi. Alakasız olacak ama bu kitap bana Orhan Kemal'in Ekmek Kavgası adlı eserini hatırlattı.