E-Dergi

“Millî Görüş Hareketindeki Ayrışmanın Perde Arkası” alt başlığı ile yayınlanan kitapta, Türkiye’nin siyasal tarihinde önemli bir yere sahip olan Mili Görüş Hareketinde, Fazilet Partisi’nin kapatılması ile meydana gelen ayrışma ele alınmış. Ayrışma sürecinin önemli kahramanları ile yapılan söyleşilerin yer aldığı ve yorumun yapılmadığı kitapta, yazar, objektifliğe özel bir önem atfediyor. Bunu da, söyleşi yaptığı insanları her iki taraftan seçerek gösterdiğini dile getiriyor. Ayrıca yazar, söyleşi metinlerini ilgili kişilere göndererek yayınlanmadan önce, onlara son değişiklikler yapma imkânı da tanımış. Fakat objektiflik kriterinin bahsi geçen insanların görüşlerini olduğu gibi vermek olduğu kadar, onlarla illiyet bağı içinde olmamayı gerektirdiğini ya da en azından bu bağı asgariye indirgemeye çalışmak olduğunu hatırlamakta yarar var. Önsözde bu çalışmasını neden yaptığını ve izlediği yolu izah eden yazarın, bu hareketin içinden geldiğini ve hatta bir taraf durumunda olduğunu görmek mümkün. Ayrıca, eserde önemli bir nokta hep es geçilmiş. Çünkü, siyasal hareketlere kutsiyet atfetmek ve onlardan kutsallar sadır olmasını beklemek, en büyük yanılgıdır. Kutsallar, insanların kendisine ait olanlardır ve kitlelere mâl olduklarında anlamsal içeriklerinden önemli bir oranını kaybederler.

Altı bölümden oluşan kitabın başlıkları şunlar: “Rusya ve Batı, İslâm ve Batı, Hindistan ve Batı, Uzak Doğu ve Batı, Karşılaştırma Yapanların Psikolojisi, Dünya-Yunan ve Romalılar.”

İslâm ve Batı başlığı altında, İslâm ile karşılaşan, Batı’nın içinde bulunduğu durumu ve İslâm’ın Türkler eliyle süren hâkimiyet mücadelesinde hep geri adım atmak zorunda kalmasını değerlendiren Toynbee, Batı’nın okyanusu fethi sayesinde 16. yüzyılın sonlarında Müslümanlar’ın boynuna bir kement atmaya muvaffak olduğunu, ancak 19. asra kadar bu kemendi sıkmaya cesaret edemediğini belirtmektedir. Müslümanlar’ın geçmişteki askerî gücü hakkında her iki tarafta da devam eden hâtıralar sebebiyle bu sürecin uzadığını belirten Toynbee, bu durumun, “Batılıları tedbirli, Müslümanları ise kendine güvenli” yaptığını belirtiyor.

kitap üç ana kısımdan oluşmaktadır.İlkinde Japonlar ve Japonların genel tanıtımı yer alıyor. İkincisi ise Osmanlı döneminde Japonya ile ilişkiler ve Osmanlı'nın İslamiyetin yayılamsı için yaptığı çalışmalar yer almaktadır. Son bölümde ise İslamın Japonya'da gelişmesi ve bugünkü durumu konu edilmektedir.

9 yazarın Japonya ve Türk Japon ilişkileri üzerine yazılarından oluşan kitap iki ulusun birbirini tanıması yolunda atılmış önemli bir adımdır. Siyasi partilerden, eğitim sistemine, dini yaşamdan sendikal yaşama kadar pek çok alanda tanıtıcı bilgiler içeren kitap okunmaya değer.

1917 yılında yazılmış olan eser Japonya hakkında genel bilgiler vermektedir. Nüfus kültür gibi malumattan sonra eski ve yeni Japon tarihine değinen kitap Japon dinleri hakkında da geniş bilgi ihtiva etmektedir. Japonya'nın nasıl bu kadar geliştiğini sorgulayan kitap bundan Osmanlı devleti için sonuçlar çıkarmaya çalışmıştır. Kitabın ilginç bölümlerinden biri ise Japon çarşı, pazar ve şehir hayatı ile ilgili olan kısmıdır. Burada falcılardan gece hayatına, tiyatrolardan basın dünyasına kadar ilgi çekici bilgiler bulunmaktadır.