E-Dergi

Hayatı hakkında oldukça az ve çelişkili bilgi bulunan bir Kaberdey ileri geleninin hakkında yazılmış bir romandır. Yazar belgesel bakımdan eksikliklerin doğuracağı hataları tolore edebilmek için özellikle böyle bir anlatımı seçtiğini belirtmiştir. Anne ve babasının kim olduğu hakkında kesin bilgi yoktur, ancak yazar bunlara birer isim vermiş ve neden bilinmediklerine yönelik bir hikaye ile giriş yapmıştır. Kazanuko zeki bir çocuktur. İyi bir eğitim almıştır. Daha çocukken dini ve hukuki konularda parlak fikirler ortaya koymuş, dikkatleri üzerine çekmiştir. İslamiyetin nispeten yeni yayılmaya başladığı bölgesinde İslamın kurumsallaşması, bir hayat tarzı haline gelmesi için mücadele vermiştir. İslam dışı olarak gördüğü geleneklere karşı çıkmış, dağınık bir görünüm arz eden Kabardey beylerinin birleşip güçlü bir devlet haline gelmesi için gayret etmiştir. İslami bir düzen getirme çalışmaları, çeşitli kurumları oturtma mücadelesi Onun Şeyh Şamille benzer taraflarını teşkil etmektedir. Romanda yalnızca Kazanuko hakkında değil, Kafkasya halkları, Kırım hanlığı, Rus, Osmanlı, İran çekişmesi gibi konularla ilgili ilginç anekdotlar yakalayabiliyoruz.

Yazar İstanbul Ülkü Ocakları bölge başkanlığı görevini bir süre sürdürmüştür. 12 eylülle sağda ve solda Türk siyasi hayatına yön verenlerin hesaplaşması sürmektedir. Son yıllarda bu tür anıların kitaplaştırılmasına çok şahit olmaktayız. Bir suskunluk döneminin ardından acı çeken insanların seslerini duyurmaları, yaşananların insani boyutunu gündeme getirmektedir. Zorlu bir dönemin ayrıntıları için okunmaya değer bir kitap.

Kitabın giriş bölümünde Akif Paşa'nın hayatı, edebi kişiliği, eserleri, devlet hizmeti, Türk İngiliz ilişkilerindeki yeri ile, bu ilişkilerin gerilmesine sebeb olan Çörçil vakası yer almaktadır. Anıların adı "Tabsıra" (İbret)tir. Birinci bölümde metnin günümüz Türkçesi ile sunulmuştur. 2. bölümde metin Osmanlıca'dan Latin alfabesine aktarılmıştır. Metinde geçen kelimeler için küçük bir sözlük yer almaktadır. Ekler kısmında ise anıların Osmanlıca aslı vardır.

Romanda İstanbul, Bursa, Bilecik ve Konya gibi Türk insanının manevi dünyasının inşaasında önemli rol oynamış yerler mekan olarak kullanılmış. Hayatın rüzgarıyla çeşitli vesilelerle memleketlerinden koparılmış insanların inanış ve tarih hissiyatları, bu mekanlar aracılığıyla birleştirilmiş. Geçmişe özlem duyanlar için, memleket adı geçince gözyaşlarını tutamayan, burunlarında ince bir sızı duyanlara tavsiye edilir.

yazarın sade ve akıcı üslubu bu eserinde de devam ediyor. Bu kitapta fakirlerin dünyasında dolaşıyoruz. Gözleri görmeyen Nimet, Şapkacı Bacı, Cesur (Nimet'e aşık olan bıçkın bir delikanlı), Duran, çiçekçi Cemile, çaycı Cino gibileri hikayelerin kahramanları. Kitapta gözyaşı, acı, hüzün olduğu kadar; umut, işbirliği, dayanışma ve sevgi de var.