E-Dergi

Ahmet Yaşar Ocak, ülkemizin en büyük değerlerinden biri olmasına rağmen maalesef yeteri kadar tanınmayan bir alimimiz. Onun ne derecede bir birikime sahip olduğu ise, en azından makalelerinin toplandığı bu eserinde anlaşılabilir. Osmanlı'daki tasavvuf nedir? ya da geniş manada Türkiye'deki İslam meselesi hocanın bamtelini yakalıdığı noktalar. Köprülü'nün başlattığı ve Gölpınarlı'dan sonra sahipsiz kalan "Türkiye'de din" meslesi pek çok boyutuyla ele alınıyor. Anlatım sade, fakat konuya tamamen hakim ve bilgiler kaynaklı ve yorumlar sağlam. Okumazsanız çok şey kaybedersiniz, benden söylemesi...

Kadir Mısıroğlu, "Üstad" sıfatını hakkıyla taşıdığını bu eserde de ortaya koymuş. 3 Mart 1924'teki talihsiz kanunla, atalarının kurduğu devlete ve atalarının kazandığı topraklara veda etmelerinin hazin hikayesidir bu kitap. Kanunun hangi ortamda ortaya çıktığı meclis zabıtlarına dayanarak uzun uzuzn anlatılıyor. Ardından yurt dışına ellerine pasaport bile verilmeden gönderilen Osmanoğulları'ndan örnekler sunuyor. Pek çok yerde gözyaşlarınızı tutamayacağınız kesin, hocanın uslübu ve yaptığı alıntılar buna yol açıyor. Alın ve okuyun derim. Okuyun ki, tarihi çalınmış bir nesil olurken bu yangında neler kaybettiğimizi alev alev yanan saatırlarda yaşayın.

Osmanlı Klasik Dönemi'nin en önemli uzmanlarından biri olan Feridun Emecen'in, Osmanlı Tarihi'ne giriş niteliğindeki kitabı budur. Halil İnalcık'ın söylemleriyle bir kördüğüme dönüşen kuruluş tartışmalarına yepyeni bir boyut kazandırıyor Emecen. Kuruluş karmasını sadece Osmanlı merkezli değil, diğerr beyliklerle aynı düzlemde ele alıyor. Osmanlılardan sonraki ağırlık Saruhanoğulları'nda. Kuruluş ancak bu çerçevede anlaşılabilir. Gayet akıcı hatta kendine bağlayıcı uslüptaki bu kitabı, eğer Emecen'i hiç okumadıysanız, ilk adım olarak görmelisiniz.

Tarihçilerin yazmaya ve tarihseverlerin okumaya alışık olmadıkları bir eser. Kemal Karpat'ın engin bilgisinin hangi kıyılara ulaşabileceğini gösteren ve okuyanın hayran kalmaması mümkün olmayan bir yapıt. Çeviri olmasına rağmen dili çok iyi. Mütercimi ayrıca kutlamak gerek. Edebiyattan esintiler var. Ama benim açımdan en önemli yazı Ömer Seyfettin'in eserlerinden bir devrin fotoğrafının çekildiği makale. Bakmasını bilen göz, hikayeden bile pek çok şey çıkarabilir demektir bu. Ayrıca Orhan Kemal, Yaşar Kemal ve Kemal Tahir'in ele alınarak Türk Sosyal Edebiyatının irdelenmesi çok farklı bir yazı ortaya çıkarmıştır. Kısacası Karpat'ın her kitabı gibi, bu da muhakkak okunmalı.

Eski tarihçilere laf söylemek, hakikati haykırmanın alamet-i farikası oldu. Öztuna da onlardan biri. Yaptığı her tespitte haklı olduğu iddia edilemese de, özellikle Cumhuriyet ve Atatürk hakkında, top yekün reddedilebilecek bir yazar da değil. 1960'lardan itibaren tarihi sevdiren adam olduğu asla reddedilemez bir gerçek. Dönemin İlber Ortaylı'sı bir bakıma. Bu kitap da bir tarihi olayın nasıl polisiye bir üslupla yazılabileceğinin mücessem timsali.1876 darbesi ve ardından yaşananlar bu konuyla ilgili yazılmış en iyi kitap olmayı hak ediyor. Abdülaziz Vakası hakkkında yazılmış kült bir kitap. Daha iyisinin yazıldığını iddia eden beri gelsin. Dil akıcılığı çok iyi, bilgiler sağlam. Kitapta geçen isimlerin fazlalığı okuyucuyu korkutmasın. Zamanla alışılır. Bu kitap bile Öztuna'yı unutulmayacak yazrlar arasına katacaktır.