'Justine, Lawrence Durrel''ın ünlü İskenderiye Dörtlüsü''nün ilk romanı. Yazar, bu kitapta karışık ve bol çatışmalı sevgi ilişkilerini inceliyor. Yahudi bir güzel olan Justine, psikolojik buhranlarından kurtulma yolunu sevgi ediminde arıyor. Yazarın titizlikle değindiği gibi arzularına boyun eğerek onlardan kurtulmaya çalışıyor. Bedenini ve ruhunu özgür kılma istemiyle sık sık kaçamaklar yapıyor. Bu yolla kendi özbenliğini bulmayı amaçlıyor.
Bir sevgi çemberinde dolanan kitap; aşkı, sevgiyi ve yaşamı irdeliyor. Yazar, kahramanların gündelik eylemlerinin altındaki; düşlerinde, düşüncelerinde ve ruhlarında gizli olan yaşamlarını anlatıyor. Kitapta mutluluğa ve özbenliğe kavuşma uğruna her türlü yol kabul ediliyor. Fakat kahramanlar çoğu zaman seçtikleri yolda ilerlerken mutluluk ve ıstırap arasında sıkışıyorlar. Özellikle romanın başkahramanı olan Justine, hep yaşamın bu ince çizgisinde sıkışıp kalıyor.
Yazar romana mekan olarak capcanlı bir İskenderiye seçmiş. Lawrence Durrell Akdeniz kültürünü o kadar iyi tanıyor ki, kitaptan Akdeniz kokusunu alabiliyorsunuz. Ayrıca İskenderiye''nin ruhu ve Akdeniz''in tutkusu romanla mükemmel bir bütünlük oluşturmuş. Yazar''ın şiirsel anlatımı okuru biraz yorabilir. Cümlelerin ve sözcüklerin içindeki derin anlamlara ulaşabilmek için onları defalarca okumak zorunda kalabilirsiniz. Ben romanı bu yönünden dolayı gömülü bir defineye benzetiyorum. Değerli, göz kamaştırıcı mücevherlere ulaşmak için çaba harcamalı, toprağı kazmalısınız. Ayrıca kitabın bir özgün yanı da anlatımı. Baştan sona doğru ilerleyen bir olaylar zinciri mevut değil. Parçalar teker teker veriliyor, böylece bütün her adımda biraz daha netleşiyor. Tıpkı bir yap-boz oyunu gibi, her bir parça yerine yerleştikçe şekil biraz daha anlam kazanıyor.
Yaşamın kurulu düzeninden, ahlak kurallarından sıyrılan kitap, insan ruhunu bu noktada besliyor. Roman, sevgiyi ve aşkı psikolojik açıdan irdeliyor, ama kesinlikle klişe aşk kitaplarından sıyrılmayı başarıyor. Yalnız; Lawrence Durrell''in Justine''i herkesin kaldırabileceği bir kitap değil. Uyarıyorum, birçoğu bu romanın özünü anlamayacak, estetiğinin farkına varamayacaktır!
Justine/ İskenderiye Dörtlüsü 1
