E-Dergi

Bu kitap da Soğuk Savaş dönemindeki kültürel savaşı ele alıyor. Bir başka ifadeyle bu eserde CIA’in Soğuk Savaş dönemindeki kültürel alan faaliyetlerini bulacaksınız. Bunların başında edebiyat geliyor. Dünyaca ünlü pek çok yazar, bu dönemde bilerek ya da farkında olmadan Teşkilat için “çalıştı”. CIA, Sovyet Komünizmine karşı Sovyet karşıtı ve Amerikalıların görece makul bulduğu Komünist yazarları kültürel savaşa dahil etti. Bir de zaten anti-Komünist olanlar vardı. Ernest Hemingway, Gabriel Garcia Marquez ve George Orwell bunlardan en bilinenleri. Kitapta detaylarını okuyacağınız Kültürel Özgürlük Kongresi adlı “sivil” bir oluşum aracılığıyla dünya çapında bir edebi ağ kuran CIA, böylelikle Komünizm karşıtlığını fikri olarak da inşa etmeye girişti. Whitney, bu eserinde söz konusu inşa sürecinde CIA’in “Kültürel Özgürlük Kongresi”nin hikayesini arşivler ve kişisel tanıklıklardan hareketle anlatıyor.

Kitap, çok yazarlı editörlü bir çalışma. İçindekiler kısmı bir hata ile başlamış, sadece bölüm başlıkları yazıyor, bunun yanında yazar isimleri de yazsaydı daha iyi olurdu.

İçerik açısından çok orjinal başlıklar var. Kanal İstanbul'un jeopolitik ve jeoeokomik analizi bunlardan biri.

Deglobalizasyon yani küresizleşme iddiası kitapta bir diğer önemli araştırma teması.

PKK'nın enerji nakil hatlarına yönelik yaklaşımı da hem bilimsel açıdan hem de özgünlüğü ile dikkat çekiyor.

Gıda güvenliği zaten son dönemlerin olmazsa olmazı.

Somali, Malaka gibi coğrafyalara değinmesi ile bir boşluğu dolduruyor.

Ve son olarak ticari korumacılık ve ekonomik yaptırımlar meselesine değiniyor ki son on yılda küresel ilişkilerin bir numaralı silahı budur.

Kitabın son okuması daha iyi yapılabilirdi, bariz birkaç yazım yanlışı var. Buradan görürlerse sonraki baskılar için düzeltilebilir. Sonuç itibariyle okunduğunda pişman olunmayacak bir kitap olduğunu söyleyebilirim.

Kitap, adından ya da arka kapağından belli olmasa da büyük oranda istihbarat kitabı. ABD istihbarat topluluğu içerisinde görev yapan meslek memurları ve analistlerin kızıl takım uygulamalarını nasıl kullandıkları anlatılıyor. Buna ek olarak ABD, Birleşik Krallık, İsrail ve NATO bünyesindeki kızıl takım uygulamaları da kitapta anlatılan bir diğer başlık.

Peki kızıl takım uygulamaları ne demek? Kabaca şöyle ifade edilebilir: bir yapının nükleer reaktör olduğu gibi bir istihbaratına ya da bir teröristin x dağındaki y koordinatlarında olduğu bilgisine karşılık, onun öyle olmayabileceği yönünde alternatif analizler geliştirme sürecidir. Yani gelen istihbari bilginin zayıf yönlerine odaklanarak tez-antitez-sentez sürecini işletmektir kızıl takım uygulamaları.

Yazar Zenko, istihbarat ve güvenlik sektöründeki bu az bilinen uygulamayı oldukça öğretici örnek vakalarla anlatmış. Çevirisi de akıcı olan bu kitabı tavsiye ederim.

Yüzeyselliğine ek olarak "intihal nasıl yapılır" sorusuna örnek bir "eser"dir. Ama yanına kalmaz elbette.