E-Dergi

1957 yılında yayınlanmış bir PKD romanı. İki kozmik gücü soğuk savaş sırasındaki iki ideoloji olarak yorumladım. Bana kalırsa Millgate İdeolojik bir müdahalenin alanı. Bir matrix Evren’i olarak düşünülebilir. Hatırlamak tarihselliği fark etmek. Tarihini bilmek ve kendini tarihte konumlandırmak özgürleştiren bir praksis. Hatırlamak ben kimim sorusunun da yanıtı ki yabancılaşmayı ortadan kaldıran bir tanınma edimi böylece. Romanı bu minvalde okudum.

Roman nedensellikle ile olumsallık arasında bir çelişki üzerine kurulmuş. Rölativizm ilkelerinin işlediği bir toplumsal formasyon var. Burada bu ilkeler kendini imha eden bir içeriğe sahip öyle ki hiçbir ilke savunulacak ve aktarılacak denli doğru olamaz. Ancak rölativizm ilkeleri hariç. Yani her türden ahlaki ilkeli benimsemek ve her türden fiziksel forma sahip olmak serbest. Kimse kimseyi yargılayamaz. Herkes “özgürce” Yaşar. Bir göstergeler sisteminde hiçbir göstergeyi sabit tutmayan ama kendi sabit olan tek bir göstergenin egemenliği olarak tahayyül edelim. Bu akışkanlıktan ve ilkesizlikten rahatsızlık duyanlar var ki baş karakterlerden biri böyledir. Bir yıl sonrasını ‘kesin’ olarak bilir. Her şey belirlenmiştir. Bireyler önemsizdir. Yapı yönlendirir birey taşır. Öyle midir? Romanın sorunsalını bu olarak okudum. Bu okumada yerli yerine oturtamadığım tek şey Venüs kafilesi. Kopuk bir öğe gibi geldi ki bu haliyle olumsallık alanına dahil edebilirim sadece.

Hem PKD’nin ilk romanı hem de benim okuduğum ilk PKD romanı. İlk romanı olmasından mıdır bilmiyorum ancak son yüz sayfada tempo o kadar hızlanıyor ve romanın sorunsalları o kadar hızlı çözülüyor ki okur, betimlenmeyen ancak sezdirilen bu makro sistemin hızla alaşağı oluşuna biraz şaşırabilir. Karakterlerin psikolojik bir derinliğe sahip olduğu hissediliyor ancak PKD bunları bir ifadeye kavuşturmayı denememiş. Tasavvur ettiği sosyo -ekonomik sistem ve kullandığı kavramlar romanın kendisini eleştirel bir Metin haline getiriyorsa da aksiyona yapılan yoğun vurgu bu eleştirel altyapının biraz geri planda kalmasına sebep olmuş. Ancak dediğim gibi ilk PKD romanı olduğu düşünüldüğünde pek çok husus mazur görülebilir. Anladığım kadarıyla PKD bu romanda düşünce biçimini tanıtan ve okuyucuyu hazır ola çağıran bir işaret fişeği çakmış.