E-Dergi

Bir çok yerde övgüsünü duyduğum bu eser, bu övgüleri hakkediyor.

Çoğu romanlarda geçen karakterlerden yola çıkarak, bozguncunun, büyüklenenin, alaycının, kaltağın, korkağın... yüzlerini anlatıyor bu eser. Oldukça ufuk açıcı bir kitap.

Dostluğa ve yaşama dair oldukça güzel bir kitap. Ancak, kitabın isimi ya isim sıfat anlamında ya dost/arkadaştır yada özel isimle Mihail'dir. Orijinali hangisidir bilmiyorum ancak, çeviriler ne kadar başarılı olursa olsun kitap başlığına bu kadar müdahaleyi doğru bulmuyorum.

Rusya'da, değişim rüzgarlarının estiği yıllarda, İvan İlyiç’in, Semyon İvanoviç ile birlikte katıldığı, Stepan Nikiforoviç’in yeni aldığı evinde, yumuşacık koltuklarda keyifle şampanya içerlerken iddia ettiği hümanizm ile ilgili fikirlerini ispatlayabilmek için, davetsiz katıldığı aşağı dereceden memuru olan Pseldonimov'un düğününde, aldığı alkolünde etkisiyle yaşadığı, daha doğrusu yaşattığı tatsız olaylar anlatılmaktadır. İvan İlyiç, her ne kadar hümanizmden, aşağı derecedeki memurlarla kurulması gereken iyi ilişkilerden bahsetse de, asıl amacı insan severlik değil, bu düşünce yapısıyla nasıl iyi bir insan olduğunu gösterme telaşı, ileride elde edeceği itibardır. Nitekim, samimi olmadığı bu düşüncelerini, aldığı alkolünde etkisiyle düğündekilere bir türlü anlatmayı becerememiş ve yaptıkları nedeniyle sonuçta rezil olmuştur. Sınıflar arası farklılıkların ve insanların ruh hallerinin oldukça etkili bir şekilde anlatıldığı bu uzun hikaye okumaya değer.

İkinci Dünya Savaşı sırasında üç oğlu, Kasım, Maysalbek ve Caynak’ı, kocası Suvankul’u ve gelini Aliman’ı kaybeden Tolganay’ın toprakla (toprak anayla) yaptığı dertleşmelerle, önce çocukluğunu , kendi gençliğini, kocası Suvankul ile olan aşklarını, çocukları ile olan güzel günlerini, Kasım ile evli olan gelinini, topraktan alınan ürünün verdiği mutluluğu anlatır. Sonrasında ise, tüm bu güzel günleri birden kesiveren savaşı, savaşın cephe gerisinde kalanlar üzerinde yarattığı sıkıntıları, kaybedilen evlatlara ve kocalara duyulan acıları, ayrılıkları, yoksulluğu ve her şeye rağmen yapılması gereken yaşam mücadelesini anlatıyor. Erich Maria Remarque’nin Garp Cephesinde Yeni Bir Şey Yok adlı eserinde cephede yaşananları okumuştum. Cengiz Aytmatov’un bu kitabında ise cephe gerisinde yaşananları okudum. Rabbim milletimizi savaştan korusun. Çok etkileyici bir kitaptı.