E-Dergi

Antik Yunan’dan başlayıp Roma dönemine uğrayarak günümüze uzanan bir serüvene çıkmaya ne dersiniz? 2022 yılında yayımlanan Papirüs tam da bu yolculuğa davet ediyor okuru. Kitap sayfalarının nasıl ortaya çıktığını, papirüsten parşömene geçişi, ciltlerin nasıl yapıldığını, kütüphanelerin kuruluşunu ve zamanla nasıl yok edilip daha sonra korunduğunu ve çok daha fazlasını bu kitapta bulmak mümkün.

Kitabın en etkileyici yanı yazarın kullandığı dil. Vallejo, akademik bir dilden uzak, herkesin anlayabileceği sadelikte yazmış.

Bence her okurun kütüphanesinde bulunması gereken, giriş niteliğinde bir eser Papirüs. Üstelik bu yolculukta birçok yeni yazar ve kitap ile de tanışıyorsunuz: Juan Goytisolo, İsmail Kadare, Miguel Hernández, Ruth Rendell, Françoise Frenkel, Jean Rhys…

Kitap bittikten sonra Cortado Podcast’in Papirüs bölümünü dinlemek de ayrıca güzel bir deneyim oldu.

Claire Dederer’in 2023 yılında yayımlanan bu kitabı, sanatçının kişiliği ile eserleri arasındaki bağı tartışmaya açıyor. “Sanatı, sanatçısı kötü biri olsa bile ondan ayırabilir miyiz?” sorusunu merkeze alırken Michael Jackson, J.K. Rowling, Picasso, Nabokov gibi pek çok tanınmış isim üzerinden örnekler sunuyor. Tüm bunları da iki yüz altmış üç sayfada işleyerek okuru bu ikilemin içine çekiyor.

Konu ilgi çekici. Ancak yazarın çoğu yerde bazı fikirleri sık tekrarlamasından dolayı kitabı çok sevdiğimi söyleyemeyeceğim. Yine de sanatçı-sanat ayrımını somut örneklerle ele alması ve okura düşündürücü bir tartışma zemini bırakması açısından değerli buldum.@_sayfayolcusu_

Kapalı kapılar ardında yazar ve editör arasındaki ilişkinin dinamiklerini görmek ve Zambra’nın dünyasına daha yakından bakmak isteyenler için, seksen altı sayfalık novellası “Bir Noel Hikâyesi” kesinlikle okuma listenizde yer açmayı hak eden bir metin.

Eser, Zambra ile editörü arasındaki etkileşimi metnin kendisinde dipnotlar aracılığıyla paralel bir şekilde ilerleterek, okuyucuya hem bir hikâyeyi hem de onun nasıl ortaya çıktığını gösteriyor. Yazım ve düzenleme sürecini merkezine alarak, edebiyatın yaratım mekanizmasını anlama olanağı sunuyor. Kitabın kapağı da içerideki ince işbirliğinin ipuçlarını vermesi bakımından ayrıca hayranlık uyandırıyor.
@_sayfayolcusu_

Neredesin Mathias? elli iki sayfa ama inanılmaz yoğun bir yolculuk. Kitap iki farklı metinden oluşuyor: 1978’de yazılmış Line ve 70’lerin başında kaleme alınmış Mathias.

Kitabın odağı çocukluk. Normalde bu kelime insana olumlu duygular çağrıştırır. Ancak Kristof’un bu dünyasında işler farklı. Farklı derken kötü anlamda değil, yetişkinliğin karmaşıklığını, acılarını, kayıplarını ve yalnızlıklarını hissettiriyor yani.

Yazarın dili sade ve doğrudan ama bu sadeliğin içinde bir yoğunluk var ki anlatamam. Basit cümlelerle öyle güçlü duygular ve fikirler aktarıyor ki…

İlk kez Agota Kristof okuyorsanız, belki kolay bir başlangıç olmayabilir bu kitap sizin için. Ben ise sevdim veya sevmedim diyemiyorum. İki metnin tekinsizliğinde kaybolmuş hissediyorum. @_sayfayolcusu_

Kitapta, on beş yaşında tanışan Emilia ve Julio’nun hikâyesinin yıllara yayılan anlarını okuyoruz. Zambra, bu tanışmayı öyle bir üslup ile anlatıyor ki yetmiş bir sayfada, sanki bir Romeo ve Juliet aşkını okuyacakmışım gibi hissettim. Bu his, kitabın başında, sonunda ne olacağını öğrenmemle daha da ilginç bir hâl aldı: “Sonunda Emilia ölüyor, Julio ise ölmüyor. Gerisi edebiyat.” Bu ifade bana postmodernizmi anımsattı.

Postmodern bir çağda yaşıyoruz ve bu anlayışa göre de yapılacak her şey yapılmış, yazılacak her şey yazılmış durumda. Bu yüzden geriye sadece tekrar eden temaların nasıl ele alındığı kalıyor. İşte burada edebiyat devreye giriyor. Edebiyat sayesinde aynı temalar farklı biçimlerde yeniden karşımıza çıkıyor ve bize yeni bakış açıları sunuyor.

Kitabın sonunun bilinmesi okuma heyecanını etkilemiyor. Çünkü asıl mesele olayın kendisi değil bu kitapta. Önemli olan olayların nasıl anlatıldığı, yazarın kelimelerle kurduğu ritim ve yarattığı büyü.