E-Dergi

Yazar, kuantum fiziğinin ne olduğu ve ne olmadığı konusunda artı kuantumun mistisizm ve felsefe ile bağlantısı konusunda oldukça derin bir eser ortaya koymuş. Ele aldığı konuları, yüzeysel bir şekilde belirtmek yerine mümkün olduğu kadar ayrıntıya girmiş. Kuantum fiziğinin çeşitli yorumları (çoklu evrenler, kopenhag, dekoherans...) okuyucunun anlayabileceği dilden ve detaylı anlatılmış. Kitabın en beğendiğim özelliklerinden çeşitli fikirlere de yer vermesi. Örneğin kuantum fiziğinin mistisizm ile direkt bağlantısı olduğunu söyleyenlerin yorumlarını aktarmış ama kuantum fiziğini bilinç ile bağdaştırmayan görüşlere de yer vermiş. Zaman zaman ana konuyla dolaylı da olsa bağlantılı olan ilgi çekici konulara da giriş yapmış. Tasavvuf ve Hint felsefesindeki Tanrı'nın, insanların penceresinden bakıp kendisini deneyimlemesi ile ilgili birkaç alıntı da oldukça hoşuma gitti. Konuyla ilgilenen herkesin ilgi ile okuyacağı, okurken çok keyif alacağı bir kitap. İlgilenenlere tavsiye ederim.

Ben Sanskrit dilini bilmiyorum. Ancak çeşitli ayetleri, İngilizce 5 farklı çeviriyle kıyasladığımda diyebilirim ki bu çeviri pek de anlaşılır ve net değil. Pek çok ayet örnek verilebilir ancak mesela Brihadaranyaka Upanishad 2.5.19 ayetinde "tezahürün" varoluşun amacı gerçekten müthiş ve öz bir şekilde açıklanıyor. İngilizce çevirilerden birkaçını buraya yazmak istiyorum:

Swami Madhavananda: “(He) transformed Himself in accordance with each form; that form of
His was for the sake of making Him known. The Lord on account of Maya
(notions superimposed by ignorance) is perceived as manifold...”

Swami Nikhilananda: "He (the Lord) transformed Himself in accordance with each
form and each form of His was for the sake of making Him
known. The Lord (Indra), through His mayas, appears
manifold...”

Max Muller: “'He (the Lord) became like unto every form , and this is meant to reveal the (true) form of him (the Âtman). Indra (the Lord) appears multiform through the Mâyâs (appearances)”

Charles Johnston: To each form this Spirit conformed himself, that he might be manifested. Indra, the Lord, through his magical powers, through Maya, goes forth in many forms;

Patrick Olivelli: Of every form of being the likeness he has assumed, every form seeks to reveal him. Indra by his wizardy travels in many forms”

Sarvepalli Radhakrishnan: He transformed himself in accordance with each form this form of him was meant for making him known. He goes about in many forms by his mayas…

Yani işin özü, sonsuz potansiyel kendisini "bilinir" kılmak için kendi doğasını açığa çıkarmak için evren varolmuş, bizler varolmuşuz. Tıpkı doğası aydınlık olan ışığın, üzerinde yansıyacağı bir şey olmadan paradoksal olarak karanlık olması gibi. Sonsuz potansiyel olan Tanrı da evren ve bizler şeklinde tezahür edip kendisini bilinir kılıyor. Peki İngilizce 5 çeviriden çıkan anlam buyken bakalım Korhan Kaya nasıl çevirmiş: "O her biçime göre biçim aldı ve bu onun biçimi olarak görüldü".... Herhangi bir mana çıkarmak için çok uğraşmak lazım böyle çevrilince.

Daha pek çok örnek verilebilir. Bu çeviri yerine Max Muller'in çevirilerini esas alan Upanişadlar Türkçe'ye çevrilmiş. Şahsen o kitabı tavsiye ederim.

Yazar diğer kitaplarında olduğu gibi bu kitabında da gayet ciddi bir araştırma ve ciddiyetle insanı şaşırtan kaynaklar sunarak okuyucu bilgilendiriyor. Gerçekten kitapta meselenin en derinine kadar inilmiş, her türlü kaynak adeta" deşilmiş" ve ortaya son derece şaşırtıcı konular ve değerlendirmeler çıkmış.

Dawkins'in diğer kitaplarına kıyasla yüzeysel bir kitap. Ateizm konusunda piyasada çok daha iyi ve ikna edici kitaplar varken bu kitabı okuduktan sonra zamanımı verdiğime pişman oldum.

Gerçekten tam bir bilgi hazinesi niteliğinde bir kaynak. Son derece güçlü ve ikna edici kaynaklar ve sorgulamalar sunuyor.