E-Dergi

Türkiye'de muhteviyatına uzak olduğumuz ilmi bir çalışmayı, Ahsen Batur özenli çevirisiyle yine Türkçeye kazandırmış. Eser, bu sahayı çalışanlar için güzel bir kaynak niteliğinde. Tabii ki tam anlamıyla yeterli olduğunu da söylemek güç. Sibirya ve Batı Sibirya Türklerinin tarihleri ve etnik oluşum süreçleriyle ilgili çok sayıda teori var. Bu çalışma yalnızca onlardan birisi. Ancak aynı zamanda en temellerinden biri. Ahsen Batur'un coğrafi adların çevirisinde gösterdiği hassasiyet, Rusçaya ne kadar hakim olduğunu göstermesinin yanında Türklük ve Türkçe konusundaki hassasiyetlerini de gözler önüne seriyor. Kitaptaki en büyük eksiklik olarak ise kitabın yazarı hakkında hiç bilgi verilmemesini söylemek gerekiyor. Öyle ki adı dahi kısaltması dışında tam olarak kitabın hiçbir yerinde verilmemiş.

Çalışmanın önsözünde de belirtildiği gibi, kitapta yer almayı hak eden birçok isim eksik olsa da, 1998 yılında yayınlanan bir eser olmasına rağmen halen değerini koruyor. Türk Dünyası'na ilgi duyan her yaş ve eğitim grubundan insanın faydalanabileceği bir eser.

İdil-Ural Bölgesi hakkında Türkiye'deki kaynaklarda kolay kolay bulamayacağınız tarih, edebiyat, halk kültürü vb. konulu makalelerin toplandığı bir kitap. Yazarın aynı bölgeden olması, Türkiye'deki mevcut çalışmalara nazaran farklı bir bakış açısı da sunuyor.

Kitabı birkaç ay önce ücretsiz kargo avantajı ile birlikte Kitapyurdu'ndan almıştım. Baskı ve dizgi olarak oldukça başarılı olması bir yana en önemlisi Tatar ağızlarıyla ilgili Türkiye'deki en iyi araştırmacı olan Alkaya'nın Mişer Tatar ağzı ile ilgili oldukça önemli ve hacimli bir çalışması. Oldukça hoş bir kapağa da sahip olan eserin içerisindeki her sayfada yazarının alın teri seziliyor. Özelde Tatar Türkçesi genelde ise Türk dili ve lehçeleri alanında çalışan herkesin kütüphanesinde yer alması gerekir.

Kitap hiçbir yerde bulunmazken Kitapyurdu'nda buldum ve satın aldım. Kısa sürede elime ulaştı. Kitap ulaştıktan sonra biraz göz atma imkanım oldu ve izlenimlerimi yazmak istedim. Kitabın bir çeviri kitap olduğu zaten arka kapak yazısında belirtiliyor. Orijinal eserin ismi ise "Min Tukayga kilem" şeklinde, bu birebir aktarımda "Ben Tukay'a geliyorum." demektir. Kitap adından ise buna yakın olacağı düşüncesiyle "Tukay'a Geliş" adı tercih edilmiş. Fakat çok iyi bir başlık olduğunu düşünmüyorum. Çevirinin ve aktarmanın bazı incelikleri vardır, bunları bilmeden yapılan işler maalesef başarılı sayılmaz. Özçoban'ın daha önce çevirdiği Kolıma Mahkumları romanını da okumuştum ve zevk almıştım fakat aynı tat burada ilk etapta gelmedi. Yine çalışmayı yapanları tebrik ederim. İkinci baskıda kitap ismi belki "Tukay'ın Ardından", "Tukay'a Şiirler" vs. şeklinde değiştirilebilir.