E-Dergi

Orhan Pamuk'un yayınlanmış romanları içinde doruk noktasıdır Kara Kitap diye düşünüyorum. Romanda anlaşılamayan bir şekilde ve aniden ortadan kaybolan karısı Rüya'yı arayan Galip; aslında bu arayışı kendine, kendi yaşamı ve yaptıklarına, hayata bakışına doğru yönlendiriyor. Diğer bir deyişle Galip aslında kaybolan karısını ararken bir yandan da hayatta kendi yerini aramaya başlıyor bu arayış sürecinde.

Orhan Pamuk'un Kar romanı dışında direkt siyasi mesajlar içermeyen uslubu onun bu romanında hissediliyor olsa da; romanın üstü örtülü anlamlı siyasi mesajlar içerdiğini düşünüyorum.

Yer altında gizlenmiş ve eski hayatı temsil eden mankenler; bir anlamda Cumhuriyetin getirdiği hızlı değişim ve geçmişle bağların koparılması uygulamalarına referans ve eleştiriler içeriyor.

Kitabın "Boğazın Suları Çekildiğinde" başlıklı ikinci bölümü çarpıcı,güçlü ve son derece yaratıcı bir üslüpta yazılmış. Tüm kitabı okuma noktasında sabır gösteremeyenler veya sıkılanlar için özellikle bu bölümün atlanmadan okunmasını tavsiye ederim.

İlber Ortaylı, kitabında sokaklarını tarihle doldurduğu bir İstanbul resmi veriyor okuyucularına. Bu şehri sevenlerin dahi İstanbul tarihinden maalesef pek haberleri yok. Bütün İstanbul severler bu kitabı okumalılar bence.

Tarihin süreklilik ve değişim bağlamına oturan analitik yapısı içinde işlenmiş İstanbul, kitapta. Mekanların onların tarihlerinden ayrı düşünülmesinin mümkün olamayacağını anlıyor bir kere daha insan Ortaylı'yı okurken.

Ortaylı'nın özellikle, bugünün "sefalet mahalleleri" dediği Fener ve Balat için yazdıkları dikkatle okunmalı. Şehir yöneticilerinin ve siyasilerin mekanı korurken (restore ederken) ya da oluştururken bu kitapta anlatılanı dikkatlice ele alması gerekiyor bence.

Tarih algisini zaman ve mekanla harmanlayıp bize sunan Ortaylı'ya teşekkür etmek istiyorum.