E-Dergi

Türkçe derli toplu hakkında fazla bir bilgi bulunmayan bir Kommagene Krallığının birçok yönüne açıklık getirilmiş. Yaklaşık 20 sayfalık kaynakçada dünyada Kommagene ile ilgili antik Diodoros’tan modern zamanlarda yapılmış türkiyede ve dünyada doktora tezlerinin nerdeyse tamamını içinde barındıran zengin bir kaynakçaya sahip bir kitap. Bu anlamda Türkiye’deki en az bilinen krallığın en meşhur kralı I. Antochus’un farklı yönlerinin ortaya konması ve onun haricindeki hanedan krallarından da bahsedilmiştir. Türkiye’de pek bilinmeyen krallığın popüler kültürdeki Roma Genaral ve İmparatorları olan Lucullus, Pompeius, Jül Sezar, Mark Antony Octavianus, Tiberius, Caligula, Claudius, Nero, Vespasianus ilişkileri Roma Antik kaynakları kullanılarak bir bütün olarak ortaya konmuştur. Yahudiler, Ermenilerle İranlılarla olan siyasi evlilikleri ile Çılgın Caligula’nın Yahdui Agrippa ile akıl hocasnın Kommageneli bir kral olması, Roma’ya dinsel , kültürel ve tıbbi etkileri ilginç

Cemal şenerin bu kitabı araştırmacılardan daha çok toplumun popüler kültür seviyesini arttırmak için yazılmış bir el kitabı seviyesindedir. Bu nedenle bu kitap araştırmacılar için olsa olsa bir önsöz bir bilgilendirme kitabı olabilir. Ancak yine de bu tür konulara yabancı kişiler için ilk bilgileri yalın ve sade olarak sunması oldukça iyi ve ilkeli bir yaklaşım.

bu kitap öncelikle tarih alanında oldukça az olan rus orjinli kaynak kitaplar bölümüne eşsiz bir değer sunmaktadır. Siyasi olarak özellikle ermeni meselesi konusundaki düşünce açılımları ve olayların gerçek yüzünü sıcağı sıcağı olarak irdelemsi ve gözler önüne sermesi açısından da son derece kıymetlidir. yine 19. doğu anadolu çalışmak isteyen akademisyenlere nüfus askeri, tarımsal olarak birçok bilgi vererek 19. yüzyıl coğrafyasına ait değerli bilgiler sunmaktadır. Yine 19. yüzyıl avrupa devletlerinin osmanlı devletine yönelik rus bakış açısı ile vermeide olaya ayrı bir boyut katmaktadır.

Kitap genel olarak Rum, Ermeni ve Yahudi vatandaşlarımızın hayatlarını konu almıştır. Olgun yaştaki insanların konu alınması bizi geçmişin hüzünlü mahzenlerinme görüyor ve burada duymak istemeiğimiz kokularla karşılaşabiliyoruz... Kitap yazarının emeğine saygımız sonsuz olmakla birlikte ele almış olduğu kişilerin sayıca kısıtlı olması ve sadece Ermeni, Yahudi ve Rumları alarak Süryanileri ve Yezidileri dışlaması bu kitabın eksiklikleri yüzeysel olarak kalması yönünde olarak göze çarpmaktadır. Ancak bunlar bile bu eserin ilerki nesiller açısından değerini küçültmemektedir. Yazarın bu eseri azınlıkların sosyal Psikolojilerini göstermesi açısındanda önemlidir.Yazar birde eserini İstanbul gibi büyük kentler ile sınırlı tutmayıp kırsal alanada yaysaydı daha farklı bir lezzet ve tata ortaya çıkardı diye düşünüyorum
saygılarımla
M.G.Dalyan

Bu tür kitaplar ülkemizin demografik zenginliğini öğrenmemizden daha çok hangi ülkemizin hangi kültür damarlarından beslendiğini toplumsal ahlak yapısına katkıda bulunma bir arada geçmişten gelen birlikteliğin geleceği birleştirmesi gibi önemli ipuçlarıyla katkılarda bulunacaktır ve bulunmaya devam edecektir Ancak bu tür eserleri yazanların ülke durumlarını göz önünde bulundurup neşriyatlarına bu yol üzerine inşa etmeleri hislerin incinmemesi acısından önemlidir. Ancak bu gerçeklerin saptırılması amacıyla söylenmiş bir söz olmayıp sadece edebi uslüba dikkat çekmek içindir.