E-Dergi

Kitap, 1.TBMM içindeki ikinci grup üyelerininin çıkarmış olduğu Tan Gazetesi’nden bazı kesitler bulunduruyor. Gazete, Ali Şükrü Bey’in suikastle öldürülmesinden kısa bir süre sonra yayın hayatına ara veriyor ve bir daha geri dönmüyor.

O dönemdeki “muhalefeti” anlamak adına çok kıymetli bir çalışma olmuş. Çoğu yazıda ülkenin menfaatinin bir oluğu, Meclis’in dış ülkelere karşı tek yumruk olduğu vurgulanıyor. Ayrıca kaleme alınması gereken bir çok sorun, “zamanı olmadığı” için kaleme alınmıyor. Tan gazetesi yazarları kişisel hürriyet haklarının da önemli bir temsilcisi.

Bu kitap bir padişahı enine boyuna anlatıyor. Yararlandığı kaynaklar tamamen dönemin kaynakları; yerli ve yabancı tarihi kronikler. Kronolojik bir sıralama yok, konu konu ilerleyerek örnekleri Osman Gazi’den II. Mahmud’a kadar hemen hemen her padişahtan vermiş.

Öncelikle padişahın ölümü ile giriş yapılıyor kitaba. Nasıl ölür bir padişah diye soru soruyor. Kahramanca mı, savaşarak mı yoksa yatağında veya öldürülerek mi ? Bunları padişahlardan örnekler vererek ve dönemin kaynaklarından bolca alıntılama yaparak ele alıyor.

Güçlü betimlemeleri sayesinde gitmediğim topraklara gitmiş gibi oldum. Kitabı elimden
bıraktığımda hakkında daha fazla bilgi edinmek istedim ve belgeseller baktım. Kitabın dili çok ağır değildi.
Günümüzde kullanılmayan kelimeler alt bilgi olarak verilmişti. Bu da kitap okurken ilgimizi
başka bir yöne kaydırmamızı engellemekteydi.
Yayınlanmamak üzere yazıldığı için içindeki bilgilerin süslenmemesi, tarihi bir kaynak
niteliği de taşımaktadır. O dönemde yaşanan sıkıntıları, insanların neler düşündüklerini, firar
edenlerin neler yaptıklarını, Jöntürkleri, gelenekleri, eski beraberliği, dağılışı vb. anlatmıştır.

Meyyale'nin ardından şimdide Nevbahar... Meyyale'nin torunu Nevbahar... Hayatının hiçbir anında mutlu olmamış Nevbahar... Yazarın Meyyale kitabına göre daha romansı bir yapısı vardı. İlk sayfalar geçen kitabın özeti niteliğinde araya uzun zaman koyanlar varsa ikinci eseri okumak için çok güzel bir hatırlatma. Ama ben bu tip kitapları ardı ardına okumayı tercih edenlerdenim. Kuşaklar arası anlatıma devam edilmiş. Ancak bu kitapta Mustafa Kemal ve askerlerine çok daha fazla yer verilmiş. Geçen kitapta Osmanlı vardı burada Mustafa Kemal. Milli mücadele ruhu daha çok işlenmiş. Daha önce de dediğim ben bu tarz kitapları çok seviyorum. İlk kitapta da bu kitapta da arşiv olarak kullanılan resimleri çok beğendim. Herkesi anlatılandan ziyade resimleriyle görmek canlandırmamız açısından çok daha iyiydi.

Yakup Kadri'yi çoğumuz 'Yaban' romanıyla biliriz. Doğruları yazmış olsa da orada köylüyü hakir görür ve bu da hepimiz için can sıkıcıdır. Anamın kitabı isimli çocukluk anılarını okuyunca, bunun nedeni daha iyi anlaşılır. Yakup Kadri ve ailesi Mısır'da oldukça zengin bir sınıfa mensupken, Manisa'da çok daha sıradan bir yaşam sürmeye başlarlar. Yaşı çok küçük olmasına rağmen bu durumdan rahatsızlık duyar ve içinde bulunduğu koşulları pek beğenmez. Hatta zengin aileden biriyse de aslen Manisalı babasının yöresel konuşmalarını, tavırlarını da pek beğenmez. Üst tabakadan olmanın özelliklerini taşıyan ince düşünceli, zarif bir kadın olan annesi İkbal hanıma daha yakın hisseder kendisini. 'Anamın Kitabı' ismini seçmişse de babasını daha çok anlatır anılarında.