E-Dergi

doğu karadenizde yaşayan herkesin duyduğu şehir efsanelerinin kitaplaşmasıdır tamama, pontusun yitik kızı. yüzyıllarca kardeşçe birarada yaşayan türklerin ve rumların neden ve nasıl düşman edildiği, ne gibi olaylar yaşandığı ve sonunda ne olduğu tüm gerçekliğiyle gözler önüne serilmektedir.üstelik sadece türk-rum çekişmesine bağlı kalınmamış, ermeni tehciri, rus işgali, yeniden dirilen pontus devleti ve hatta bolşevik devrimine bile değinerek o günün koşullarını çok iyi açıklayan müthiş bir eser haline gelmiş. kitapta en çok sürgüne gönderilen rumların dramına vurgu yapan yazar için tamamanın hikayesi sadece bir örnek ve maalesef çok acı bir örnek...

entellektüelliğin zirvesinden adım adım inişini ve cehalete esir düşmesini okudum bu kitapta yenicuma mahallesinin. çok üzüldüm, çok şaşırdım ama elden ne gelir...

erdoğduyla özdeşleşen sadece kahvehanelere rastladım bu kitapta. bugün kimsenin tanımadığı, mahalleye adını veren trabzon valisi erdoğdu bey hakkında bile kitapta 1 satır bilgi yok. ama yine de 12 yıldır oturduğum mahallemin hikayesini zevkle okudum, erdoğdulu herkesin okuması gerekir diye düşünüyorum

çocukluğumun geçtiği mahallemi yıllar sonra okumak da varmış meğer. hem de en güzel detaylarına kadar incelenerek. tanıdığım bildiğim yerler olduğu için çok keyif aldım okurken, hatta en çok keyif aldığım "trabzondur yolumuz" serisi kitabıdır diyebilirim. keyif verdiği kadar hüzünlendiriyor da. tanjant yolunun mahvettiği trabzon kültürü ortahisarda bahsedilmişti, ama burada en ince detayına kadar işlenmiş. zira tanjant yolu hacıkasımı yoketti. en çok da hacıkasım meydanına üzüldüm, hacıkasım fırını ve çevresi. hergün geçtiğim o yoları ne kadar da özlemişim meğer. bir daha asla oraları göremeyecek olmak ne kadar da acı.

bu kitap her anlamda gün olur asra bedel kitabının tamamlayıcısı olmuş. aytmatovun kendisinin ve özellikle bu 2 eserinin anti-komünist propaganda olduğunu iddia edenler bence çok büyük bir yanılgı içerisindedirler. aytmatovun kendisinin siyasi görüşü nedir çok önemli değildir, belki kendisi de antikomünisttir ama kesinlikle edebiyatı ideolojiye mahkum etmemiştir. zira roman kahramanının başına gelen olayların hiçbirisinde stalinin ve komünist rejimin bizzat rolü yoktur. komünist rejimin gözüne girmek için kurban arayan işgüzar bazı polislerin "bakın komünist rejime düşman birini bulduk, bunu ben buldum, rejimin ayakta kalmasına katkı sağlıyorum" demesi için suçsuz günahsız insanları tutuklatıp, hatta komünist olanları bile zorla tevkif edip, zorbalıkla yapmadığı eylemleri yapmış gibi davranmasını sağlaması anlatılıyor. bu şekilde sözde rejim düşmanları, masum insanlar tutuklanırken üçkağıtçı devlet görevlileri terfi ediliyor. kaldı ki bu olaylar yönetim şekli ne olursa olsun her devlette olur. kitapta kurban edilen kahramanın kazak olması sovyetlerin kazakları bertaraf etmesi anlamına gelmiyor. zira ona bu eziyeti edenler arasında kazak polisler de var. anti-komünist okurların bunlara da dikkat etmesi gerekiyor. çünkü cengiz aytmatov çok büyük bir yazardır ve bu söylemleri ona büyük zarar veriyor. kendisi edebiyatı ideolojiye araç edecek bir yazar değildi!