E-Dergi

asya tarihini öğrenmek isteyenler için güzel bir kaynak. metodolojisi gereği kişi ve yer isimleri oldukça detaylı olduğundan zaman zaman okumak için sabır gerekebiliyor. Ancak moğol ve türk tarihini topluca görmek açısından bu sabrı göstermek gerek.

'Annelerimizden öğrendiğimiz dil ana dilimizdir.' Dil'den ve kişilerden hareketle dönemi anlatan değişik bir yaklaşım. Batı'nın kendi temelleri olarak gördüğü 'yunan bilim ve felsefesi'ni aslında müslümanlardan öğrendiklerini görmek ilginç oldu. Bğadat'ta Yunanca'dan Arapça'ya çevrilen eserler Endülüs'te Arapça'dan Latince'ye çevrilmiş. Ayrıca Arapça'nın bir dönem bilim ve edebiyat dili olarak Latince'yi unutturarak hakimiyet kurması halen İspanyolca'daki Arapça kökenli kelimeler için de bir açıklama getiriyor.
Tüm ihtişamın sonunda İbni Haldun haklı çıkıyor. Devletlerin de bir ömürleri var.
İnsanlar kendi zayıflıklarını da herkesten daha iyi biliyorlar, ancak bunun için de muhteşem bahaneler bulabiliyorlar. Hristiyanlara karşı kaybedilen savaşlar neticesi birtakım anlaşmalarla sıkışılan son kale Gırnata'da saray ve camileri muhteşem yazı sanatlarıyla 'La galibe illallah' 'Allah'tan başka galib yoktur.' ifadeleri ile süslemeleri de bu sığınmanın göstergesi.
Dönemi merak edenler için değerli bir çalışma.

Müthiş bir hayata sarılma, sabır, çabalama, azim örneği. Yazarın diğer bir kitabı Uzun çarşının ulularını okuduğumda, görme özürlü bir insanın bu kadar güzel ifade yeteneğine sahip olmasına hayran kalmıştım. Bu kitabı okuyunca bu azimdeki bir insanın yaptıklarının yanında bir kitap yazmanın basit kaldığını düşünüyorum. Ancak öyle görünüyor ki, 50-60 yıl öncesindeki bürokratik kafa bugüne kadar tevarüs ederek hiç hoş miraslar bırakmamış. Sanırım yazarın karşı karşıya kaldığı bu onulmaz bürokratik hastalık osmanlıdan bu yana genlerimize işlemiş durumda. 'Bürokratın birinci görevi koltuğunu korumaktır' sözü sanırım doğru. Bütün bunlara rağmen hayata farklı bakıp mücadeleyi bırakmayanın meyvesini aldığını gösteren ilginç bir hayat hikayesi.

Sümerlerden iskender'e kadar derli toplu bir geçmiş tarih anlatımı. Tarih yazı ile başlar sözünü doğrular bilgiler var; tarihi galiplerin yazdığı da başka bir gerçek. Tarihi bilgileri bu ihtiyatla değerlendirmekte fayda var. Bundan sonra da tarih yazı ile devam edecekse yazan bir toplum olmamız lazım, tabiiki bunun için de önce okumak. Belgelerle ilgili resimler ve alıntılardan müthiş bir yağmanın yaşandığı da anlaşılıyor. Memleketimizde çıkan eserler gibi mezopotamya'da da çıkarılan bütün eserler Fransa, İngiltere ve ABD arasında paylaşılmış. Ben yıllar sonra bugün Irak'taki yağmalamanın sonucu Bağdat kütüphanesindeki eserlerin ABD müzelerinde çıkacağına inanıyorum.

Tarihimizde ne kadar da eşkiya varmış ? Bu imparatorluk iyi yaşamış. Kitabı okuyunca tüm geçmişimiz sanki haramilerin elindeymiş gibi bir hisse kapıldım. Sanırım bu eşkiyaların çok üstesinde de iyi adamlar olması lazım yoksa bu kadar süren bir imparatorluk olur muydu?