E-Dergi

Bozkır Suskundu, Cengiz Aytmatov'un bağımsız bir eseri değil, Ketebe Yayınları tarafından, bizzat bastıkları öykülerinin derlendiği bir kitap. Buna "Bozkır Suskundu" adını vermişler. Daha önce de bazı kitapların içindeki belli bölümler ve hiç yayımlanmamış birkaç metni bir araya getirerek "Masallar ve Efsaneler" adıyla yayımlamışlardı. Burada ise Kızıl Elma, Yıldırım Sesli Manasçı, Deve Gözü, Bulgar Kızı, Cengiz Han’a Küsen Bulut, İlk Öğretmenim ve Yüz Yüze adlı hikayeleri tek kapak altında toplanmış. Aytmatov severler ya da onunla tanışmak isteyenler için hiç de fena bir kitap olmamış.

Bekle Beni, özünde insani duyguları barındıran bir roman. Birbirlerini severek evlenen genç bir çift var başta. “Sadece yaşamak istiyoruz.” derken elbette onurlu bir yaşamı ve başkalarının da haklarının savunulması gerektiğini düşünüyorlardı. Özellikle Selim.Çünkü,bir albay kızı olan Leyla’nın neredeyse politik bir düşüncesi yok.Ancak Türkiye'de özellikle sol ve sosyalist kesimin üzerinden bir silindir gibi geçen 12 Mart 1971 muhtırası bizim çiftimizin hayatını da etkiliyor.Selim,bir gün gözaltına alınıyor ve mahkemesi bile olmadan çok uzun süre cezaevinde tutuluyor. Bu doğrultuda bir cezaevi romanı olarak da okunabilir.
Livaneli, giriş bölümünde ailenin 12 Mart öncesindeki durumunu; temiz, güzel ve büyük aşklarını anlatıyor. İkinci bölümden itibarense anlatım tekniği değişiyor. Bazen mektuplar, bazen günlükler, bazen ilahi bakış yönteminin kullanıldığı bir anlatım söz konusu. İçerisine aşkın da karıştırıldığı ve yazarın kendi hayat öyküsüyle hayli benzerlikler gösteren bir roman.

Coşkun Aral bizim çocukluk ve ilk gençlik yıllarımızın efsanevi savaş muhabiridir; çok önemli bir adam. Yaşadıklarıyla ve yaptıklarıyla kayda değer birisi. Aral, kitabında Lübnan, Afganistan ve Filipinler süreçlerinde yaşadığı şeyleri, ömrünün ilk otuz yılını anlatmış. Gazeteci oluşu, Sipa Haber Ajansı'na girişi, Fransa günleri, Savaş Ay ile dostluğu gibi konuları anlatmış. Hepsi birbirinden önemli, tarihe not düşen gözlemler diyebilirim. Hatıra türünde yazıldığı için de okunması çok kolay. Elbette bir savaş muhabiri olduğu için fotoğraflarla da desteklenmiş bir kitap. Kesinlikle tavsiye ederim...

Çamlıca’daki bir kır gezisinde gördüğü ve hayal aleminde bambaşka bir yere koyup, platonik aşık olduğu Periveş Hanım’ın peşinde hayaller kurarak koşan, Fransız kültürü/Fransızca özentiliği ve hayranlığıyla Türk toplumunda arafta ve gülünç bir tipe dönüşen Bihruz Bey’ler aramızdan ayrılmış değildir. Recaizade’nin ilk roman örneklerinden birisi olmasına rağmen hayli canlı ve ölümsüz bir karakter oluşturması da onun ustalığını göstermektedir.

Taner Ay, ismini Ahmet Haşim'in o harikulade, Merdiven şiirinde geçen bir mısradan alan uzun hikayesi, Kızıl Havaları Seyret ki Akşam Olmakta'da muhayyel bir karakter olan Hüseyin Hilmi üzerinden komünist-sosyalist hareketin enteresan dönemlerine kapı aralıyor.

Kuzeybatı Rusya'da bulunan Solovki kampından birkaç mahkumun firar sahnesiyle başlayan eserde, aslında Mir Seyit Sultan Galiyev'in hikayesi merkezde tutuluyor. Malumunuz, Bolşevik İhtilal'in Müslüman halklar kanadının öncüsü sayılan Sultan Galiyev, pek çok devrimin kendi çocuğu ya da Sovyet vatandaşı gibi, Stalin'in zulmüne uğramış bir isimdi.
...
Nihayetinde, bir dönemin serencamını, kurgu içerisinde anlatan bir uzun hikaye okuyoruz. Bu arada Taner Ay’ın bütün o kişilere, literatüre, coğrafyaya ve jargona hayli hakim olduğunu ve en beğendiğim bölümlerin başlangıç bölümü olan Solovki ile bitiş bölümü olan La Paz olduğunu da belirtmeliyim.