E-Dergi

Bu yapıttan soyağacımızın yanı sıra, beylik görevinde bulunan kızların varlığını öğreniyoruz ki bundan Türk'ün kadına verdiği değeri; Arapça dinî kaynakların Türkçeye çevrildiğini öğreniyoruz ki bundan da okumaya ve araştırmaya ilgi duyulduğunu anlıyoruz. Ayrıca peygamberimizin ana yönünden Türklerle olan yakınlığı öne sürülüyor ki bu da bizi epey şaşırtıyor.

Satır aralarında geçen; “İnsan hukuku başarısız olduğunda, zarar gören taraf işini yüce Tanrı’ya bırakmıştır.”, “Kanuna saygı, akıllıca bencillik; ahlaki davranış ise bencilliği terk etmek ve özgecilik kazanmak demektir. Kanuna uyan kişi övülür; ahlaklı kişi ise insanlığa örnek olur.”, “Halkın bilgisine sunulmayan tüm siyasi eylemler adaletsizdir.”, “Kitleler, her kötü işin bir karşılığı bulunduğunu belirsiz bir şekilde bilir ve bunu ‘Tanrı’nın değirmeni yavaş öğütür, ama çok ince öğütür’ atasözünde ifade ederler. Onlar fark etmişlerdir ki kötü bir işin laneti asla eksik gelmez ve ezici bir güçle tamamlanır, sadece hemen gerçekleşmez.” gibi saptamalar kitabın niteliğini ortaya koyuyor. Bize düşen, alıp okumaktır.

Yazarın yaşamını sürdürdüğü dönemin koşullarını günümüze ulaştıran önemli bir yapıt. Birçok yerinde Türklerle olan ilişkilere de değiniliyor olması, bizim açımızdan ayrı bir değer taşıyor. Okunmasında yarar var, diye düşünüyorum.

İşin özüne bakılacak olursa, dini konular, geçmişten bugüne ortaya çıkmış inanç sistemleriyle ayrıntılı bir biçimde kıyaslanarak ele alınmış. Önsözlerdeki uyarılar doğrultusunda, herhangi bir önyargıya kapılmadan, büyük bir emeğin ürünü olan bu muhteşem yapıtın mutlaka okunması gerektiğine inanıyorum.

Kişiyi, ilgiyle okumaya ve derinden derine düşünmeye yönelten etkileyici bir yapıt.