E-Dergi

Modern klasik Sineklerin Tanrısı’na esin kaynağı olması dolayısıyla özellikle karşılaştırmalı okuma için elzem bir kitaptır. Hikayesi genel olarak herkesin hülyalarını süsleyen cennetten bir adaya düşüş ve sonrasındaki kurtuluşa denk gelmektedir. Gemilerinin batması sonrası düştükleri bir adada 3 kafadarın paylaşım ve mutluluk dolu (ideal) hikayesi ile Sineklerin Tanrısı’ndaki bencillik ve korku (gerçek) hikayesi ile çatışır. Aynı şekilde ilkinde adadan çıkış düzenin bozulmasına atıf iken ikincisinde düzene kavuşmanın ifadesidir. Eser bu anlamları ile kendi başına ancak ‘hikaye’ halini alıp sineklerin tanrısının idealize bir prototipini oluşturabilmektedir. Ayrıca yazar yerli algısını bu derece nobran şekilde yansıtması ile “cennetten ada” idealine katkıda bulunmakla birlikte misyonerlik temelli modernlik “başarısı” iddası ile bir nebze olsun ırkçılıktan kurtulmuş olur.

Engels’in asalak olarak bahsettiği ve Stalinist sistemde billurlaşan “bürokrasi sınıfı” ile Rusya’da devlet, üretim araçlarının toplandığı bir kurum halini almış ve umduğumuz anlamıyla sosyalizmden ziyade SSCB’de devlet kapitalizmi yürürlükte kalmıştır. Tony Cliff dönem ile ilgili bolca belge ve döküman (bazen yorucu olan bu tablolar) ile “devlet kapitalizmi” düzlemini ifşa ederken devrim öncesi ve sonrası ile Rusya’yı iyice anlamımızı da sağlıyor. Lenin döneminde zorunlu bazı tedbirlerin Stalin diktatörlüğü ile sabite haline gelişini ve devrimin içinin bomboş hale getirildiğini sayfalar ilerlerken görebiliyoruz. Bu arada yazar, Troçki’nin belki de hala umut dolu “dejenere olmuş işçi devleti” tanımlamasını da aşacak şekilde ve ısrarla devlet kapitalizminin devrimin daha başlarında devrimi massettiğini ve dolayısıyla tek ülkede sosyalizmin bile mevcut olmadığını ifşa etmiş oluyor.

Devrim perspektifi hususunda derdi olan; liberal demokrasi ve ideolojisizliğin hayatımızı mutlak şekilde hegemonya altına aldığı bu dönemde “Batı merkezli tarihyazımı ile Stalinist parti tapıcılığının birleşkesinden” uzak kalarak Ekim Devrimini, anlamını ve gelecek hususunda umudunu hissetmek isteyenler için bulunmaz bir kaynak eser oluşturulmuş.

Stalinizmin devrim düzlemini ne denli paramparça ettiğini gösteren oldukça derli toplu bir eser. Kitap, ismini bu anlamıyla oldukça hak ediyor.

Karbon yayınlarından ilk cep kitabı deneyimim oldu. Boyutları ve okuma kolaylığı olarak beni fazlası ile tatmin etti. London’ın tüm eserleri gibi bu da güzel ancak en iyiler arasında demir ökçeden sonra ikinci sıraya yerleştirebiliriz.