E-Dergi

Dostoyevski'in insan psikolojisinin en mahrem yönlerini gözler önüne seren bunu yaparken insanın sahip olduğu duygulardan dolayı utanmasının anlamsız olduğunu düşünen bir deha olduğunu dostoyevski okuyan her insan az-çok bilir.Suç ve cezada yazar insanın içindeki öldürme isteğini analiz etmekten çok işlenen herhangi bir suçun sosyal eksende yararı ve zararı üzerine bir felsefe kurmaya çalışır.Bu felsefeye göre insanlar normal ve olağanüstü insanlar olarak ikiye ayrılır.Olağanüstü insanlar özel de öldürmek genel de "suç"kavramı ile ifade edilen olguda hak sahibidirler.Çünkü işledikleri suç insanlığın geleceği için vazgeçilemez sonuçları ortaya çıkarır.Buna Hz.Muhammed'i örnek gösterir.Ardında binlerce ölü bırakan islam peygamberi bunu yüksek bir düşünce,yeni bir dünya düzeni uğruna yapmıştır ve dolayısıyla öldürme hakkına sahiptir.Ama Raskolnikov normal bir insan olduğu için işlediği bir cinayettir ve cezasınıda çekmelidir.Nitekim adalete teslim olmuştur.Yahudi kadını öldürme gerekçesi kadının kötü olması değil,toplumsal gerekliliktir derken bunu içindeki öldürme isteğinin etkisiyle yapmamış kendine göre akılcı nedenlere dayalı bir düşünce üzerine temellenlendirmiş olduğunu söylemeliyim.Suçun ve cezanın niteliği,yapılan ruhsal analizler kitabın asıl amacı olmakla birlikte insanın herhangi birşeyi yapmasının gerekli olduğuna inanması buna karşın yapmayı tasarladığı şeyi yapmaması gereğinide eşzamanlı hissetmesi,yine işleyeceği suçun kendisine derin bir zevk vereceğine inanması ama bu zevkten büyük bir acı duyacağını mutlaka bilmesi romanın kahramanının çelişki eksenini oluşturmaktadır.Öldürdüğü kadının evine bir sonraki gün giderek kapı tokmağını tüm vücudu ürpererek yeknesak olarak çalması bir edebiyat harikasıdır.Dostoyevski'nin "bir insanın işlediği suçta tüm insanlığın payı vardır"kavramıyla ifade edilen felsefesi Suç ve ceza'dan çok Karamazov Kardeşlere kaynaklık teşkil eder.