E-Dergi

Kitapta 20 deneme var. Geceye Övgü ile başlayıp “Sarhoş Olun”la bitiyor. Yazar bu denemelerde özgürlük, dünyadaki cehennem, söz, sözcükler, delilik, kolektif delilik, psikiyatri ve esas işlevi, çağdaş mimari ve evlerimiz, kahramanlık ve totaliterlik, enformanyaklık, cinsiyet, seçme özgürlüğü, hainlik, ölümü unutmak, sanat, anlaşma-anlaşmazlık, aşk gibi birçok konuyu ele alıyor. Bütün bu konularda çoğu kez bakış açımızın herkesle aynı olmasından bizim bir farkındalık oluşturmamız mümkün olmamaktadır. Yazar bu noktada bu kavramlara karşı herkesten farklı, hatta ters bir bakış açısıyla bakıyor.

Yazarın beni en çok etkileyen tarafı yaratıcılığı, türdeş ve türdeş olmayan nesne ve olguları bağlamak olarak ele alması oldu. Bu tarz kitaplarda daha önce hiç rastlamadığım bir bakış açısı…

İyi Hayat’ı gerçekleştirmek ve mutluluk hakkına ulaşabilmek için ne yapmalıyız? Yazar, bizi bu konuda Rabindranath Tagore’un rehberliğine emanet ediyor: “Nasıl duyumsadığımızın ya da ne bildiğimizin önemi yoktur; potansiyel yeteneklerimizin ya da becerilerimizin önemi yoktur. Önemli olan tek şey, onlara can veren eylemdir. Birçoğumuz bağlılık, cesaret, aşk gibi kavramları biliriz, ancak gerçekte bilmek, yapmak demektir. Yapmak, kavrayışı bilgeliğe taşır; eylem bilgiyi bilgeliğe dönüştürür.

“Oturup suya bakmakla karşıya geçemezsin.”

Kitapta, bir hayvan olarak, kadın esas alınarak, özele gelindiğinde Amazonlar ve onların göğüslerinden birini kesme maceralarından tutun da üç göğüslü kadınlara,insandaki göbek deliğinin bilimsel algılanış dışındaki farklılıkları, buna yüklenen mitolojik anlamlara kadar şaşırtıcı ayrıntıları hiç bıkmadan, usanmadan okumanız mümkün.

Bu roman bir e lipogramıdır.( Bir harfin kullanılmadığı bir yazım tekniği) Romanda, Anton Voyl (Anton Ssliharf) adlı kahramanın kayboluşu polisiye bir kurguyla anlatılıyor. Anton’la birlikte, dünyadan e harfi de kaybolmuştur. Perec’in kaybolmasına göz yumduğu e harfinin, Fransız işbirlikçiler tarafından Nazilere teslim edilen ve toplama kampında ölen annesini simgelediği rivayet ediliyor. Kitap bir anlamda gücünü de, belki içinde bu e nin bulunmamasından alıyor. Romanda ayrıca bir ailenin yok edilmesi de boşuna değil.Yazar ailesinin yitimini böylece ifade etmiş oluyor.

James A. Kincaid’in ifadesiyle söylersek eğer:

“e pek özlenmediği sürece, eğlencelidir. Bu kitabı fazla anlamak adamı öldürür: ‘Bütün, tamamlanmış bir aydınlanma tarzı parıldayıp donar, göz kırpar sana bana; görüşümüzün, kavrayışımızın sınırları dışında…”