E-Dergi

Tibet dilinde Jomolungma,Nepal dilinde Sagarmāthā;biz ise Everest olarak biliyoruz.

Everest Günlüğü,1996 yılında yaşanan trajediyi uzaktan izlenen bir olay olmaktan çıkarıp okuru doğrudan yaşananların içine çekiyor. Everest filmiyle gerçek hikâye arasında farklar var.Krakauer'ın kitabı felaketin içinden yazılmış ilk anlatıydı.1996'daki felakette 12 dağcı yaşamını yitirdi.1922-25 yılları arasında 330'dan fazla kişi zirve yolunda hayatını kaybetti.Birçok dağcının cansız bedeni hâlâ dağda.

Everest,Krakauer'ın hayaliydi,iş için bile olsa bu fırsat onu çok heyecanlandırmıştı.Henüz zirveye bile çıkmamışken bu heyecanı kayboldu,şartların zorluğu onu gerçeklerle yüzleştirdi.Kitap düz bir anlatı değil,aynı zamanda;Everest, dağcılık tarihi ve bölge halkı Şerpalar hakkında da detaylı bilgiler ediniyoruz.

Verilen kararları oturduğumuz yerden sorgulayabiliriz ama 8000 metre yükseklikte verilen kararları anlayamayız.

Yaşananları okumak zorlayıcı olsa da okunması gereken bir kitap.

Kitap 1948 yılında yayımlanmış. Steinbeck'in analizleri, Capa'nın fotoğraflarıyla Rusya Günlüğü bize derin analizler sunmuyor, amacı da o değil.

Bugün için bilmediğimiz bilgiler vermiyor. Kitap yayımlandıktan sonra sert eleştirilere maruz kalmış, Sovyet yanlısı olmakla suçlanmış. FBI tarafından "komünizme sempatik davranmakla" fişlenmiş.

Gezi, insan merkezli gözlem açısından bir değeri olsa da pek ciddiye alınmamış, diplomatik açıdan hiçbir işe yaramamış. Steinbeck'in Türkler üzerine yaptığı yorumları gereksiz buldum. Bu kısa yorumlara kitabın yayımlandığı yıl yani 1948 yılında Yakup Kadri gibi isimler köşe yazılarında cevap vermişler.

Döneme ilginiz varsa merakınızı giderecek birincil elden gözlemler içeriyor. Çoğunlukla gündelik yaşama odaklı gözlemler. Zaten birçok kısıt var, Capa'nın fotoğrafları destekleyici. Savaş sonrası ayağa kalkmaya çalışan bir ülkenin, sıkı kontrol altında kısıtlı analizi.

Sonunda yeniden basıldı. Mustafa Kemal Atatürk 'ün Nutuk'ta bahsettiği tek referans kitaptır kendisi.

Öncelikle şunu söylemeliyim ki, okuduğum en detaylı biyografi kitabı. Yazar C.J. Farley o kadar detaylı bir anlatım yapmış ki, onun sayesinde jamaika'yı öğrendim. İspanyol sömürgesi, ingiliz sömürgesi derken adanın tarihini öğrendim. Jamaika sokaklarını bile ezberlemiş olabilirim :) Kitap içerisinde çok fazla kişi ismi, yer mekan ismi, ülke şehir ismi var. Dediğim gibi detaylı bir anlatım. Okurken sıkılmadım, tam tersi hoşuma giden bir durum oldu. Bob Marley'in müziklerine bakış açımı tekrardan değiştirdi. Albümleri ve Wailers hakkında bilmediğim bir çok bilgi öğrendim. Bob Dylan, Jimi Hendrix.. 1950-1970 arası Rock müzik nasıldı, Reggea nasıl doğdu. Irkçılık ve müzik piyasası nasıldı, nasıl grup oldular, ilk albümleri nasıl ve ne şekilde yapıldı. Albüm öncesi kaç plak basıldı.. Bir çok bilgi mevcut.. 72 yıl önce dünya'ya geldi. Ne Siyahtı ne de beyaz.. Zorluktan doğar her şey, Bob Marley'in doğuşu gibi. Seviyorsanız Bob Marley'i alıp okuyun derim. İyi okumalar :)