E-Dergi

Şerif Mardin'in Klasik Siyasi Fikirler Yöntemi'ni kullandığı diğer eseridir ki Cumhuriyet dönemini etkileyen ikinci basamak olarak Jön Türkleri görür. İlk basamak olarak gördüğü Yeni Osmanlıların da devamıdır aslında Jön Türkler yazara göre. Bu anlamda bir süreklilik görülse de kimi belirttiği yanlar ve makalelerinden seçme diğer kimi eserlere baktığımızda bu sürekliliğin yanında kopukluğun da vurgulandığı görülmektedir.

Şerif Mardin'in Türkiye Cumhuriyeti'nin siyasal kökenlerinin ilk bulunduğu yer olarak gördüğü Yeni Osmanlıları, bunu destekleyecek nitelikte incelediği eserdir. İndiği kaynakçalar ve kullandığı bilgiler eserin önemli olmasını sağlasa da Klasik Siyasi Fikirler Kuramı ile bakış açısının daraltıldığını düşünüyorum. Bu eserden sonra Jön Türklerin Siyasi Fikirleri eseri okununca da bu daha çok ortaya çıkmaktadır.

Türkiye ve gelişimi (Dün-Bugün-Yarın çizgisinde) hakkında yazılmış belki de en iyi kitaptır. Yöntemsel olarak (özellikle Osmanlı'dan kapitalizme geçiş ve olanaklılığı ile bunun engellenmesi gibi) özgünlüğü ile birlikte olaylara bakış açısı da bir o kadar kitabın başucu olmasını sağlayacak niteliktedir. Bazı olayları şablon gibi (Türk Devrimi'nde alt yapı-üst yapı sorunu gibi) değerlendiriyor olsa da ele alış biçimi mutlaka değerlendirilmelidir. Türkiye'nin düzenini öğrenmek için mutlak eser.

Dünyaca önemli eserlerden birisi. Siyasi partileri sınıflandırma ve buna örnekler verme konusunda eleştirilebilir. Ya da yöntem açısından herkese uymayabilir. Ama; olmadan da olmayacak eserlerden biridir. Bu anlamda, özellikle konuyla ilgilenen herkesin zihninde olması gereken eserdir.

Yazarın diğer eserleri ile benzer nitelik taşımakla birlikte, özelinde Batı ve Batıcılık'a Türkiye gözüyle bakan bir eser olmuştur. Osmanlı'nın son yılları ve Cumhuriyetin ilk yıllarındaki Batıcılık fikri arasındaki benzerlikleri ve farklılıkları, eserden kolayca takip etmek olasıdır.