E-Dergi

Kitap, Mehmet Seyitdanlıoğlu’nun doktora tezi. Eserin dili oldukça sade. Lisansta en çok karıştırdığım Tanzimat döneminde açılan meclislerdi bu yüzden bana çok faydası oldu. Genel olarak Tanzimat ve bu devirde açılan tüm meclislerden ve özelikle Meclis-i Vâlâ hakkında geniş bilgiler bulabileceğiniz bir eser. Yakınçağ ile ilgilenen tüm araştırmacılara tavsiye ederim…

Seyyah ve asker Burnaby, çok özel ve önemli bir tarihte Anadolu’yu görmeye gelmiş. Burnaby’in geldiğinde Osmanlı Devleti Avrupa’ya artık borçlarını ödeyemeyeceğini bildirmiş, Kırım Savaşı’nda müttefikleri olan (ve Osmanlıya en fazla borç para veren) İngiliz ve Fransızlar bu karardan sonra Osmanlıdan desteklerini çekmişlerdir. Desteğin çekilmesi tam da Osmanlı-Rus savaşının (1877-1878, 93 Harbi) arifesinde gerçekleşmektedir. Yazar Osmanlının kesinlikle Ruslar karşısında yalnız bırakılmaması gerektiğini belirtiyor… Bunun yanında kitabın dili sade ve kitapta yararlı bilgiler mevcut. O yıllarda Anadolu’nun coğrafyası (İstanbul, İzmit, Ankara, Yozgat, Sivas, Erzincan, Erzurum Doğubayazıt vs.) ve yaşayanları hakkında ilginç bilgiler mevcut…

Kitap, yabancı olan birçok ülkenin (birçok sömürge devleti) geçmişi ve bu ülkelerdeki milliyetçiliğin gelişim aşamaları hakkında bilgiler veriyor. Bu ülkeler hakkında bilgi sahibi olmadan okunması pek yararlı olmayabilir. Yazarın amacı milliyetçiliğin çok eski temelleri olmadığını ve 19. Yüzyılda uydurulduğunu kitap boyunca anlatıyor. Bunun yanında kitabın kapağındaki resim Türkiye hakkında bilgiler verileceği izlenimi yaratsa da ne Türkiye hakkında ne de Türk milliyetçiliği hakkında bilgi yok…

Ahmet Rasim, bu kitabında çocukluğunda gitmiş olduğu sıbyan mekteplerindeki olumsuz koşullar (falaka ve diğer ceza şekilleri) ve başından geçen birçok olumsuz olaylar hakkında bilgiler veriyor. Sıbyan mektebinden sonra gitmiş olduğu Darüşşafaka hakkında bilgiler veriyor…

Kitaptaki bilgiler günümüzde yazılan birçok kitapta bulunmakta… Bu ise birçok yazarların bu kitaptan yararlanmış olduğunu gösteriyor. Bunun yanında Ahmet Rasim, kendine has yorumu ile Osmanlının yenileşme dönemleri olan III. Selim, II. Mahmut ve Abdülmecit dönemlerini güzel bir şekilde anlatmış. Tabi kitabı günümüz Türkçesiyle bizlere kazandıran Hıfzı Veldet Velidedeoğlu’na emeği için teşekkür etmek ve bir kez daha şükranla anmak gerekir…