E-Dergi

Hükümdarı okumak bence herkesin kendi içinde bir ayna bulması gibi. Siyasetin ve insan doğasının gerçeklerini soğukkanlıca görmek istiyorsan kesinlikle tavsiye ederim; ama dikkat et, bazı bölümler insanı hem düşündürüyor hem de biraz rahatsız ediyor.

Edgar Allan Poe’nun öykülerini okurken insan sanki aklın sınırlarıyla deliliğin eşiğinde yürüyormuş gibi hissediyor. Her hikâye, karanlık bir bilinçaltına açılan kapı gibi. Poe’nun dili yoğun, atmosferi boğucu ama büyüleyici — korkuyu, suçluluğu ve tutkuyu bu kadar zarif anlatabilen başka biri yok bence.

Machiavelli’nin veba mektubu bana, en karanlık zamanlarda bile aklını koruyan bir insanın sessiz direncini hissettiriyor. Korku değil, gözlem baskın — bu yönüyle çok insanca ama aynı zamanda ürkütücü bir sakinlik var.

Erik Hobsbawm’ın Devrim Çağı bence yalnızca bir tarih kitabı değil, insanlığın nasıl yeniden doğduğunu anlatan bir hikâye gibi. Okurken sanki dünyayı bugünkü hâline getiren o büyük kırılmaları adım adım izliyorsun. Fransız Devrimi’nin düşünsel yankılarıyla, Sanayi Devrimi’nin insan hayatını nasıl kökten değiştirdiğini öyle bir anlatıyor ki, tarih sadece geçmişte kalmış bir şey olmaktan çıkıyor.
Bazı yerlerde Hobsbawm’ın dili yoğun, hatta biraz akademik geliyor ama arka planda hep güçlü bir duygu var: değişimin kaçınılmazlığı. Kitabı okurken fark ediyorsun ki, modern dünya bir anda değil; sancıyla, mücadeleyle, büyük bedellerle kurulmuş. Bu yüzden Devrim Çağı bana sadece “ne olmuştu”yu değil, “biz bugün neden böyleyiz” sorusunun cevabını da düşündürüyor.

Şimdi 1500 küsür olmuş