E-Dergi

"Yeraltından Notlar" Dostoyevski'nin en başarılı ve en kısa eserlerinden biri diyebilirim. Çok kısa bir roman olmasına karşın daha ilk cümlesinden romandaki karamsarlığın içine düşüyoruz. Bitmez tükenmez bir güç savaşı, hat safhada psikoloji bozukluğu hakim bu romanda. Okudukça yer yer sinirleniyor, yer yer psikoloji bozukluğunu yaşıyoruz biz de. Ben olsam ne yapardım derken, kafamızı karıştıran başka sorular çıkıyor karşımıza. Özellikle aklımda kalan ve hala unutmadığım; üzerindeki frağı farkedip bilerek karşısındaki subaya çarpma sahnesi klasikleşmiştir bence. "Yeraltından Notlar" 3-4 aydır İstanbul Devlet Tiyatroları Aziz Nesin Sahnesi'nde oynanyor. "Suç ve Ceza" nın sahnelenmesini Ankara Devlet Tiyatroları'nda izlemiştim, "Yeraltından Notlar"ı da İstanbul'da izliyorum. Bir bunalım bombardımanı; etkisinde kalmamak mümkün değil...

İki ciltten oluşan bu klasik eser Tolstoy'un ve şimdiye kadar yazılmış romanlar içinde en iyiler listesine girebilecek bir eser bence. İki ciltlik romanı okurken hiçbir zaman olayın dışında kalmıyorsunuz, sürekli romanın içindeki bir karakter gibi olayları adeta izliyorsunuz. Arada söz almayı bile istiyorsunuz. Gerek kurguyu, gerek Tolstoy'un klasikleşmiş tarzıyla anlatımı, gerekse karakterlere verdiği renkleri çok başarılı buluyorum. Romanın sonunda yazar bizi ağlatıyor; ancak hangi tarafın suçlu olduğu kişiden kişiye değişebilir bence. Özellikle trendeki ve yemeklerdeki diyaloglardaki ayrıntılı anlatımı etkileyici bulduğumu söyleyebilirim. Herkesin okuması gereken bir klasik ""Anna Karenina"...

"Akşamın gölgeleri sarkınca pencereden, O kurtların yüzünü, Ve o kara şeytanları görmemek için sen, Yumacaksın gözünü..."
Toplum kurallarını çoğu zaman hiçe sayan RIMBAUD hırsızlıklarıyla, uyuşturucuya olan bağımlılığıyla ve VERLAIN'le yaşadığı eşcinsel aşkla tepkileri üzerine çekmiştir. Geleneksel şiiri hiçe sayarak SEMBOLİZM'in yaratıcılarından sayılmıştır. Çok genç yaşlarından itibaren yazmaya başlayan yazarın eserleri, yaşadığı hayatla paralel olarak daha çok acı ve boşvermişlik üzerine olmuştur. Sadece onaltı yaşındayken askerler tarafından defalarca tecavüze maruz kalmıştır. Hayatı boyunca sevilmeyi arzulayan Rimbaud burada da yine kendini suçlu bulmuştur ama eserlerini ortaya çıkarmasını belki de bunlara borçludur. Varlık Yayınları'ndan çıkarılmış bu kitap yazarın tüm eserlerini kapsamakta olup, gerek baskısı, tasarımı gerekse içeriği açısından albenisi oldukça yüksektir.

Kafka'nın kitaplarının çevirilerini yapan Milena Jesenska Polak'la tanışıp, zamanla mektuplaşmaya başlaması sonucunda ortaya çıkan bir kitap bu. 25 yaşındaki Milena Viyana'da yaşamaktadır. Kafka gibi o da babasından nefret nefret etmektedir. Topu topu üç defa buluşabilmelerine rağmen Kafka'yla aşkları mektuplarla devam etmiştir. O dönemlerde hasta olan Kafka sık sık kan tükürdüğünü yazar mektuplarında ama bu acıdan rahatsız da değildir aslında. Aslına bakarsanız biraz arabesk bu bulduğum bu kitap yine de insanı etkiliyor. Ama "Şato", "Dönüşüm" ve "Amerika" gibi eserler veren yazarın her yazısını okumak istiyor insan. Biraz zayıf buluyorum ama yine de okunmaya değer...

O dönemlerde inanılmaz bir hayalgücüyle yazılmış, özellikle dönemini düşündüğümüzde hayran kalacağımız bir roman "Dünyadan Aya". Jules VERNE'in tüm romanları gibi slında, yazarı sadece bilim-kurgu yazarı olarak görenlerin sözlerini, yazarın kitaplarını okumaya başladığınızda kesinlikle yetersiz bulacaksınız. Çünkü Jules VERNE, zamanın teknolojisi hakkındaki bilgilerinin dışında astronomi ve olayların anlatımındaki inanılmaz akıcılığı ile de dikkat çekmiştir. Jeoloji, mühendislik ve astronomi okuyan yazarın bu türde eserler ortaya koyması ne kadar normalse "Dünyadan Aya" kitabında içine bir insan da yerleştirerek aya göndermek üzere büyük bir mermi yapılması da o kadar normal geliyor bana. Bu macerayı anlatış biçimi en az olayın kendi kadar başarılı bence. Aya gönderilecek mermi için aklınıza gelen gelmeyen her ortamdan kesitler vermiş yazar. Örneğin bu duruma Başkan'ın yorumları, bu durumdan kendine seçimler için pay çıkarma düşüncesi, diğer eyaletlerden toplulukların tepkileri ve hatta bazı kulüplerin görüşlerine kadar yansıtılmış. Jules VERNE'i de bulunduğu yere getiren nedenler bunlar zaten. Dahi yazarın tüm kitapları okunmaya değer bence.