E-Dergi

Kitabın muhtevası 1965-66,66-67,67-68,68-69 yıllarında Cemil Meriç'in İstanbul Üniv.de verdiği derslerden ve Kubbealtı,Aydınlar Ocağı vb.yerlerde verdiği konferans veya konuşmalarından oluşuyor.Cemil Meriç'in her zamanki uslubu kitapta mevcut:Sert,Tüm dünyadaki fikirleri bilen ve dimağında bir mantık süzgecinden geçiren şehrazat birisi...

Teknoloji ve kültür değişmesinde Yazar Ziya Gökalp'ten başlayan Kültür ve Medeniyet ayrımını irdeleyerek Avrupalılaşmak-Modernleşme fikrine karşı örf ve adetleri ve kültürü koruyarak 'her milletin modern teknolojiyi benimseme ve kullanma tarzının da kendine mahsus olacağını kabul etmeliyiz' diyerek teknolojinin alınmasına karşı çıkmıyor ancak onla beraber ortaya çıkan manevi kültür sahasında da olumsuz değişikliklerin ortaya çıkmasını ve alınmasını yadsıyor.Bir Zihin yapısının tahlilinde Inkılapçıyı,entellektüel geçinenleri, herkesi cahillikle ve fesat karıştırmayla suçlayan münevverleri ele alır.Örf ve adetler karşısında Anayasa Mahkemesinde mahkeme üyelerinin örf ve adetlere karşı nasıl husumetle baktığını ve devrim kelimesinden nasıl muazzam sonuçlar çıkardığını(!!) göreceksiniz.Milli karakter ve Milli Tarih bölümlerinde yazarın Türk insanına tarihle bir bütün olarak nasıl baktığına ve Milli seciyeye ne kadar önem verdiğini görüyoruz.Türklerin tarihteki yeri ve önemini yabancı kaynaklardan iktibaslar yaparak gösteriyor.

Sosyoloji toplum içinde farklı kesimlerde görülen sosyal olayları ,sosyal müesseseleri, grupları,sosyal ilişkileri,sosyak yapı özelliklerini,ve bu yapıda ortaya çıkabilecek değişme eğilimlerini ele alarak inceleyen bir bilim dalıdır.Tarih,Hukuk ,Coğrafya,Psikoloji,iktisat bilimleriyle ilgisi ve ilişkisi vardır.Durkheim ve Comte'la Felsefeden ayrı bir ilim olarak gelişmesi sağlanmıştır.(Giriş'ten)
Kitapta bazı temel kavramlar açıklanmıştır;Örf Ve Adetler,Sosyal Rol,Sosyal Statü,Millet,Etnik Grup vb.
Ayrıca Sosyolojik açıdan Eğitim,Kültür ve Toplum,Sosyal Değişme-Gelişme,Sosyal Çözülme,Sanayi ve Yabancılaçma İlişkisi vb.Eserin her yönüyle konuya ,kavramlara ve düşüncelere hakim olan bir insanın kaleminden çıktığı belli oluyor.

Giriş'te Ümmetçilikten Milli Devlet'e Gökalp'in üçlü modeli ile ;Osmanlı'nın son dönemlerinde ortaya çıkan Türkçü,Arap-Mısır milliyetçiliği fikir akımları irdelenmiş,Atatürk'ün Milli Devlet Modeli'ne yer verilmiş ve Cumhuriyet Türkiyesinin Türk'ü neden M.Ö bilmemkaçıncı binyılda Orta Asya'da aradığı sorusuna cevap verilmeye çalışılmıştır.Eski Türk Toplum Yapısı,Türklerde egemenlik biçimi Aristokrasimidir?, Bozkır Kültürü ve Türk Toplumunun Siyasal Evrimi ,Üretim Biçimleri,Tarım,Hayvancılık ve en önemlisi de Türklerin göçebe yaşamasının onlara kazandırdıkları(kaybettirdikleri demiyorum!!);niçin yerleşik değilde göçebe hayatı seçtikleri ,Şamanizm din midir?,Türklerin İslamiyete geçişleri gibi konularda bilimsel verilere dayanan ve yerli yabancı onlarca tarihçi,antropolog ve etnologun görüşlerine yer verilen bu kitap tarih ve sosyolojiyle ilgilenenler için kaçınılmaz.

Kitabın 12. sayfasında kitabın yazılış amacı belirtilmiştir:'Bugün sosyoloji alanı o kadar yaygınlaşmıştır ki,bu bilimin belirli bir yönüyle uğraşan sosyoloğun ,bilimin her bir dalı üzerinde tam bir bilgi edinmesi son derece güçleşmiştir.Bugün sosyolojiyle uğraşanların birbirleriyle çatışan yüzlerce sosyoloji kuramı karşısında şaşırıp kalmamaları olanaklı değildir.Bunlar hakkında tam bir fikir edinmek istenildimi de bu kuramları ileri süren yüzlerce kitabı gözden geçirmek gerekir.Oysa bugünkendi alanındaki incelemelere gömülen sosyologun bu çeşitli kaynakları ,birer birer gözden geçirmeye vakti yoktur.İşte türlü eğilimlerle yazılmış çeşitli toplumsal öğretiler tarihi (yani sosyloji tarihi) sosyolojiyle uğraşanların böyle bir eksiğini giderir.
Toplum ve doğa bölümünde;Toplumsal olayları ,Fizik doğaya bağlayanlar ile toplumun anlatılmasında doğaya veya coğrafya olaylarına önem verenler olarak tasnif edilmiştir.
Toplum ve insan bedeni bölümünde insanlık tarihinin merhalelerini ;tarihçi-felsefeci okul ,Antropoloji okulu ,ve biometrique okullarında incelenmiştir.
Toplum ve kollektif bilinç olaylarında Pozitivist kuramla 4.bölüme başlayan Kösemihal Durkheim okuluna mensup olduğu için kollektif bilinç açıklamalarında Durkheim'in görüşlerine ağırlık veriyor.
Sosyolojiyle ilgilenenler için temel yapı taşlarından biri olarak kabul edilebilir.