E-Dergi

Bu çalışma Türk halk kültürünün en önemli sahneleme geleneklerini kapsamlı ve özlü bir dille tanıtan bir kaynak olarak dikkat çekiyor. Kitapta Batı tiyatrosundan farklı olarak halkın kendi yarattığı, anonim ya da bireysel eserler biçiminde kuşaktan kuşağa aktarılan geleneksel halk tiyatrosu türleri — gölge oyunu Karagöz, ortaoyunu, kukla oyunları, köy seyirlik oyunları ve meddahlık — tarihsel ve kültürel bağlamlarıyla ele alınıyor; metin içerisindeki açıklamalar bu oyunların toplumsal yaşayışla nasıl iç içe olduğunu gösteriyor. İvgin’in vurgusu, bu biçimlerin salt eğlence değil aynı zamanda milli kimliğin ve folklorik bilincin taşıyıcıları olduğudur; yazar, bu kültür ürünlerinin yaşatılması ve çağımıza uygun olarak yeniden canlandırılması gerektiğini savunuyor. Kitap hem akademik hem de genel okuyucu için geleneksel tiyatro mirasını anlamaya yönelik değerli bir rehber niteliği taşıyor. Tavsiye ediyorum.

Türk İslam Edebiyatında Türler, Türk-İslam edebiyatının zengin birikimini türler ekseninde sistemli ve kapsamlı biçimde ele alan temel bir başvuru eseridir. Kitapta kırk hadis, siyer, cenknâme, menâkıbnâme, mevlid, fütüvvetnâme ve daha pek çok edebî ve dinî tür; tarihsel gelişimleri, biçimsel özellikleri ve temsilci eserleriyle birlikte incelenmiş. Akademik bir titizlikle hazırlanmış olan çalışma, hem araştırmacılar ve üniversite öğrencileri hem de alana ilgi duyan okurlar için Türk-İslam kültürünün edebî hafızasını bütünlüklü bir bakışla sunuyor.

Metin And’ın bu eseri, II. Meşrutiyet’ten Cumhuriyet’e uzanan süreçte Türk tiyatrosunun yaşadığı hızlı ve çok yönlü değişimi ayrıntılı biçimde inceleyen önemli bir araştırmadır. And, bu dönemde tiyatronun artan toplumsal ve siyasal işlevini, özgürlük ortamının sahneye yansımalarını, yeni tür ve temaların ortaya çıkışını, tiyatro topluluklarını ve yazarları tarihsel bağlam içinde ele almaktadır. Arşiv belgeleri, oyunlar ve dönemin basın kaynaklarıyla desteklenen çalışma, tiyatronun bir düşünce ve dönüşüm alanı olarak nasıl güç kazandığını göstermesi bakımından Türk tiyatro tarihi için temel başvuru eserlerinden biridir.

Bu eser, Osmanlı Devleti'nin modernleşme sürecinde tiyatronun geçirdiği dönüşümü kapsamlı ve akademik bir bakışla ele alan temel bir çalışmadır. And, Tanzimat’la birlikte Batı etkisinin sahne sanatlarına yansımasını, geleneksel tiyatro biçimleriyle kurulan ilişkiyi, tiyatronun toplumsal ve siyasal işlevini ve İstibdat döneminde karşılaştığı sansür ve baskıları ayrıntılı biçimde inceler. Belgeler, oyun metinleri ve dönemsel verilerle zenginleştirilen eser, Türk tiyatrosunun kurumsallaşma sürecini anlamak isteyenler için hem tarihsel hem de eleştirel açıdan önemli bir başvuru kaynağıdır.

Metin And’ın bu eseri, Osmanlı kültürünün görkemli tören dünyasını zengin kaynaklar ve ayrıntılı tasvirler eşliğinde gözler önüne seren, hem akademik hem de edebî tadı yüksek bir çalışma. And, minyatürlerden arşiv kayıtlarına uzanan geniş bir malzeme yelpazesiyle yalnızca saray ihtişamını değil, halk kültürünün şenlik anlayışını da bütünlüklü bir şekilde aktarıyor. Kitap, okuyucuya Osmanlı’nın temsil gücünü, ritüellerin siyasî ve toplumsal işlevini ve geçmişteki kutlama kültürünün çok katmanlı yapısını etkileyici bir dille hissettiriyor.