E-Dergi

Kitap hemen tümüyle Venedik elçilerin daha çok Osmanlıyla olan ilikşkilerini anlatan bir Diplomosi Tarihi kitabıdır. Ben kitabı aldığımda Venedik kentinin toplumsal, kültürel, ekonomik ve siyasal oluşumunu anlatan bir kitap olacağını düşünmüştüm. Bu açıdan hayal kırıklığına uğradım. Benim aradığım hemen hiç bir bilgi unsuru yoktu. Mesela Venedik kent devleti, kapitalizmin ortaya çıkışına nasıl bir katkı sağladı. Hiç bir şey yok. Kapı meselesine gelince. Kitabın içinde 90lı sayfalarda zaten doğunun kapısı olarak İstanbulu imliyor. Kapakla içerik bu noktada çelişkili olmuş zaten. Hayatımda yarıda bıraktığım nadir kitaplardan birisi oldu. Ama diplomasi tarihi çalışanlara çok faydalı olabilir. Hayrını görsünler...

Kitabın konusunu incelemesi emek ve yöntem açısından iyi. lakin çelişkili sonuçlara ulaşıyor bir, ikincisi çok fazla konjonktürel değerlendirme yapmış. Kitabın Türkiye boyutuyla ilgili aynı değerlendirmeler bugün büyük ölçüde geçersiz durumda.

Kitabın adının sunduğu ölçüde kaliteli bir içeriğe sahip olduğunu söylemek zor. Kitabın sonuna geldiğinizde ve sonuçta, Materyalist devlet teorisi adına elle tutulur bir teori çıkmıyor ortaya.

Büyük bir hevesle aldım kitabı. İlk sayfalar bu hevesimi tatmin edecek türdendi. Lakin daha sonraki sayfalar ve bölümlerde kalite ve konuya yönelek odak seyreldikçe seyreldi. Ben şahsen kitapta Türkiye'deki kapitalizmin modernlik adına eksik olan donelerini, yönlerini, altyapısını, zeminini bulabilmeyi umuyordum. Bunu bulabildiğimi söyleyemem...

"Aldatan sizi Allah ile aldatmasın" ayetini bugüne kadarki alimler bilmiyorlar mıydı? Elbette biliyorlardı. Peki neden bu ayetten bugüne kadar kimse bahsetmedi? Bunun üzerinde uzun uzun düşünmeliyiz. Sadece bu yönü bile kitabın büyük ve özgün katkısı olarak görülebilecek bir yönüdür.