E-Dergi

Memleketinden çeşitli nedenlerle -çoğu da akıllılık edip hayatı yorumlamaya çalıştıkları için- sürülen isimler olmuştur. Adlarıyla değil, sürgün edildikleri dönemdeki grup sayılarıyla (150'likler gibi) anılma talihsizliğine düşen bu simalar, nedense sonraki dönemlerinde anlaşılmış ve eğer yazmayı akletmişlerse yazdıklarıyla, sürgün tattıkları ülkelerin geleceğini aydınlatmışlardır. Bu durumda olanların,siyasi sorunları daha yakından aktardıkları söylenebilir; Ali İlmi'nin eserinde ise döneminde herhangi nedenlerle yaşama şansı elde edememiş sanatkarlar tanıtılmıştır.Rıza Tevfik'e gönderdiği mektuplarda döneminin anatomisi gizlidir.

Tanıdığınız ve konuşmalarından lezzet aldığınız şairin ardından yazmak, hele o şairse ne kadar zormuş.Başlamadan bitsin istersiniz.
Hatıralarını yazmaya başladığında elbette bilemezdi bunların son hatırları olduğunu.Bilseydi, tamamını yazardı hatıralarının.Bunları okumak, bir dönem Türk şiirinde sarsıntılar yaşamış ve Hisarcılar adlı bir hareketin içinde tarihselci anlayışı benimsemiş bir şairi tanımanın ne büyük bir anlamı olduğunu öğretir her şeyden önce.Yakın dönem şiirimizde, siyasetimize koşut olarak sallanan yapı, aklı başında aydınlar gurubunu doğurmuştu.Onların samimiyet yüklü bir neferiydi Çınarlı.Hayat hikayesi okumak, bir dönemin tarihini en gerçekçi okumak gibi gelir bana.Ama Çınarlı'yı bir başka ağırbaşlılıkla okursunuz.Yaşarken sallanan yapı, ölümünde de sallanmıştır ve dar-ı bekaya sallantılarla uğurlamıştır onu.Hala sallan mıyor muyuz?

Hıfzı Topuz, yakın dönem Türk tarihi üzerine değil de Osmanlı'nın son dönemine odaklanmış bir araştırmacı yazardır.Bu cümleden maksadım, suçlamak değil. Demek ki Topuz'un derdi bir şeylerİ övmek değil. Asıl amacımız bu.Eserlerinde yakını olan kadınların ve onların yakınlarının tarafını tutmaktan geri kalmaz.Topyekün OSMANLI YANLIŞLAR İÇİNDEDİR DE TOPUZ'UN AİLE VEYA DÜŞÜNCE YAKINLARI TEMİZDİR! İşte bu felsefenin yayıldığı tarih-romanlarda gerçeğin perdelenmiş yanı okuru sıkar. Fakat kadınlarla öyle bir ünsiyeti vardır ki, gerçekten kadınlarla ilgili bu kadar belgeyi bulurken, erkeklerin semtine veba mı bulaşmış, demekten alamaz insan kendini.Hatice Sultan'ın, genellemenin uzağında olmadığını esefle belirtirim.

Osmanlı üzerine araştırmalar,dünyanın hangi ülkesinde olursa olsun ilgi ile izlenmiştir. Ancak bizim ülkemizdeki kadar siyasi çekişmelere kaynak olmamıştır oralarda. Benim ilk defa siyasetle bağlantısı kurulamayacak konu olarak gördüğüm Osmanlı'da çocuk üzerine yapılan bu araştırma oldukça dikkat çekici. İslam inancını çocuk üzerinde pek de uygulamadan hayatı sürdürürüz. Ne yazık ki sonuçları, bu pencereden pek de izlenemez. Bu kitaptaki yorumun Osmanlı'da soruna düzeltmeci bakış açısıyla yaklaşıldığına dönük olması sevindirici.

Batı'dan alınan felsefe ile Batı'ya derinlikli felsefeyi öğretmek, herhalde bir Müslümana nasip olacaktı. İbn-i Rüşd, bize de şu ana kadar tutarsızlığımızı reddetmeyi öğretmiştir. Ancak Batı bundan nasibini alırken biz hala tutarsız kalmayı başarmış enteresan bir millet olmayı başarmışız. İnişini bilmeyiz sürekli çıkışına talip olduğumuz hayatın. Bu da bize dengesizlik ilmi olarak yansımıştır.Yazarının kalemine şu da yansımıştır derinlerde:muvazene elden bırakıldığında tutarsızlığın tahtı oluşur.Yüzyıllardır tutarsızlığın payitahtında yaşayışımız da bundan olmalı.