E-Dergi

Kitabın temel tezi şu: Tarih dışı, sabit bir insan doğasından bahsetmek olanaksızdır. İnsanı insan yapan zaman ve mekan bağımsız bir öz yoktur. İnsan doğası dediğimiz şey tam olarak kültürdür. İnsan farklı kültürlerde farklı biçemler alır. Açıkçası insanı kültürel determinizme kurban etmesi ve özgürlük sorununa değinmekten kaçınması kitabın tezini bir hayli zayıflatmış. En övücü yaklaşımla yazar kötü bir Rousseau taklitçisi. Kitap bende 'vakit kaybı' hissi uyandırdı.

Pasif ve yetersizlik duygusu ile malul bir adamın liseli aşıklara yakışacak sığlıktaki mitolojik romantizminin anlatıldığı bir roman. Çok basit olay örgüsü ve aşırı anlam yüklenmiş karakter analizleri ile açıkçası bu kitabın neden bu denli okunduğunu anlamadım.

İnsan bilgisinin görece attığı bu çağda tarım toplumlarına özgü, hiçbir bilimsel ve dinsel dayanağı olmayan mitoloji içerikli kitapları gòrmek çok üzücü. Bu fantezi düşünceler hangi sebep sonuç ilişkisine dayanıyor? İnsan iradesini biyolojik determinizme kurban etmiyor mu? Bu iddialar bir teori ise yanlışlanabiliyor mu? Kısaca modern hurafeler ile başbaşayız.

Ömer Özsoy, Türkiye gibi fikri ve irfani vasatın çok düşük olduğu bir ortamda afaroz edilme ihtimalini - hatta kesinliğini- göğüsleme pahasına fikirlerini celadet içinde kaleme almış. Üzerinde yeniden anlamayı-yorumlamayı gerektirecek bazı fikirleri olsa da genel itibariyle adına İslami düşünce dediğimiz beşeri faaliyetin birçok alanındaki tıkanıklığı açabilecek potansiyele sahip.
Fakat bu fikirlerin sadece ve sadece hakikati ortaya çıkarmak adına tarafsız ve önyargısız bir biçimde tartışılmasını 20 yıldır beceremedik. Bunda sonrası içinse "Allah'tan ümit kesilmez".

Kitabı şu şekilde özetlemek mümkün:İslam+sosyalizm+evrimcilik+sufizm+tarihselcilik+modernizim+feminizm+hümanizm+yöntemsizlik ve keyfilik.
Kitabı, temelleri gerekcelendirilmiş ve belli bir yöntembilim ışığında yazılmış, İslam düşüncesinin kendini tekrarlayan, dogmatik ve romantik yönlerini aşma denemesi olduğu kanaatiyle aldım;fakat yanılmışım. Kitap genelde kişisel bir aydınlanma ve kendini aşma deneyimi yaşadığına inanan bir adamın dogmatizmi reddetmek adına yeni dogmalar icad etmesinin örnekliğini gösteriyor. Kitapta özgün denebilecek birkaç fikir olsa da tipik bir "kesin inançlı" tavrını görebiliyorsunuz. Sanırım yılmak bilmez bir muhalif ve eylem adamı olmasının altında yatan sebep de bu kesin inancı.