E-Dergi

Üzerinde çokça konuşulan, ciltlerce ansiklopediler hazırlanan, temelsiz ve maksatlı saldırılar yahut sırf savunma gayesiyle ilmilikten uzak çalışmalara konu olan ve olmaya devam eden Osmanlı’nın; yazarın deyimiyle “Batılı gözlemcilerin sunduğu sathî görüşün ötesine geçerek Osmanlı varlığının özüne nüfuz etme” gayretinin sonucu ortaya çıkmış bir eser. Osmanlı’yı anlamak yahut bu alana bir giriş yapmak isteyenler için oldukça ideal bir başlangıç olabilecek eser, bu her anlamda muazzam oluşumu tarihi seyri içinde, kurumları, sosyal yapısı ve zihni temelleri ile ‘ne ise o olarak’, biraz daha içerden ve sağlıklı bir bakış açısıyla, ayrıca oldukça muhtasar sayılacak şekilde ortaya koymaya çalışıyor ve bunda da büyük oranda başarılı oluyor.

Modern zamanlarda pek çok yönden ‘söz konusu’ olan Kurân’ı Kerim’in, bu söz konusu olma ile ‘dile gelmediği’; bilakis ‘dile düşerek’ nesneleştiğine dikkatimizi çekiyor yazar. “Bir mü’min Kur’ân’ın, onun kendisinin Müslüman olarak varoluşunu önceleyen bir varlık kaynağı olduğunu fark etmesiyle anlamaya başlar.” diyerek, bir varlık kaynağı olma imkanı yönünde zihinlerimizi uyarıyor, ayrıca bunun imkan ve usulü konusundaki geniş ve titiz çalışması ile kendi asliyetini keşf ile Kur’ân’la irtibatımızı kurmanın yolunu açıyor. İlahî hitabın muhatabları için üzerinde durulup düşünülmeyi fazlasıyla hak eden bir çalışma.

Son dönem Türk edebiyatının tartışmasız en önemli isimlerinden biri olan Mustafa Kutlu'nun, yayınlandığı tarihe kadar yazdıkları içinde galiba en uzun hikayesi bu idi.. yine de isme aldanmamak gerekiyor, kitabı eline alan okuyucunun hikayenin sonuna varana dek bırakamaması, ayrılamaması ve fakat çok da geçmeden kitabı bitirivermesi bir vakıa..

Kitabın tanıtım yazısında da bahsedildiği gibi Kutuz Hoca ve anlattıkları döneme ışık tutması açısından önemli bir belge.. Yalnız eserde maruz kalınan baskılar vs konulardan çok öne çıkan şey sürekli bir ilim talebi; tüm zorluklara rağmen ilim öğrenme ve öğretmeye devam etme aşkı.. Ayrıca klasik eğitimin doğu karadenizde nasıl süregeldiği ve devam ettirilmeye çalışıldığına dair ipuçları da sunuluyor ve tüm bunların hayatın katı gerçekliği için akıp gidiyor..

Yazarın sahip olduğu alt yapı sebebiyle konuya daha çok "batıdan" bakması ve islam dünyası ile doğuya -en azından betıya nisbetle pek az- vakıf olması dışında, özellikle kitap kurtları ve okuma bağımlıları için, oldukça keyifli bir eser.. Müeelifin kitabı hazırlarken ortaya koyduğu emek neticesinde, okuyucunun kendi imkanları ile belki küçük bir kısmına ulaşabileceği bilgiler bu eserde toplanmış..