E-Dergi

93 harbide Plevne de görev yapmış Mahmut Talat beyin kitabı teferruatlı olarak savaşı anlatmaktadır. Başkaca o dönemde yazılmış Plevne savaşı tarihi yoktur. Kısmen batılı seyyah ve görevlilerin anıları vardır. Bundan dolayı en gerçekçi yazılmış kitap diyebiliriz.

Kitapta 2.Meşrutiyet Döneminde imalatı Harbiye kâtip olarak girmiş Ali Kemâl Üçok anıları bulunmaktadır. Kitap anıların yanında farklı konular hakkında bölgeler vermektedir. Mesela bir sayfada kan damarları, başka bir sayfada zehirli gazlar, ağırlık ölçüleri, tayyareler gibi daldan dala bilgiler var. Yazar kâtip olduğu için o dönemde her vatandaşın bilemeyeceği faydalı teknik bilgileri not etmiş. Bir çok konuda faydalandım. Faydasız gibi görünen detaylar da vermekte. Örneğin 409 da ut, keman, saz Akortu anlatılmış...

ABD tarihiyle ilgili zaten bir iki kitap var ülkemizde. Zamanımız süper gücünün tarihini öğrenmek muhakkak gerekli. 1600 lerden itibaren kolonilerin hangi bölgelere kurulmasıyla başlayan kitap Amerikanın özet bir tarihini yazmış. Kitap amerikada cep kitap olarak satılıyor. yazarı ABD de kıymetli bir tarih yazarı olan Alan Nevis. Türkçeye Halil İnalcık çevirmiş. Orjinalinden biraz kırpmalar olmuş.

Hatıralar tarafsız yazılamazlar elbette ancak Dersimi bu işi bayağı bir abartmış bunda ömrünü suriyede sürgünde geçirmiş olmasının etkisi büyüktür. Ancak bu kitapta başka hiç bir yerde bulamayacağınız bilgiler bulunmaktadır.

Dersim tarihinin anlaşılmasında önemli bir kitap. Misyoner ve yabancı gözlemcilerin Dersimlinin dini ve kültürel özelliklerini anlama çabasını kitapta bulabilirsiniz. Bazı bilgilere inanılması gerçekten güç, misyoner kafasıyla yazıldığı belli. Amerikan konsolosunun 1907 de tuttuğu notta şu bilgiler var "Kızılbaşların çoğunluğunun Hristiyan kökenli olduğu kuşkusuz." (s.33).Zat-ı muhterem bu ifadeyi neden Balkanlardan Basraya kadar yaşayan Kızılbaşlar çin kullanmıyor da sadece Dersim için kullanıyor. Çünkü idareyle arası olmayan Dersim de daha kolay Misyonerlik yapacaktır.