E-Dergi

Bilimsel bir çalışma olmaktan uzak, son derece taraflı şekilde yazılmış bir kitap. Objektif tavırdan ziyade beğendiğini göklere çıkaran, sevmediğini hâk ile yeksân eden bir subjektif anlayış bilim adamına yakışmayan bir tavırdır. Edebiyat tarihi alanında yapılmış daha önemli ve bilimsel çalışmalar varken bu kitaba ihtiyaç duyulur mu? Tartışılır...

Mircea Eliade birikimi "muhayyiru'l-'ukûl" bir adam. Eserleri de kanaatimce çok değerli. Giriş kitapları -hele mitoloji ve dinler tarihi doğrultusunda iseler- genellikle yoğun ve özet niteliğindedirler. Dolayısıyla dikkatli bir okuma isterler. Kitabı okurken elinizin altında takıldığınız, anlamını bilmediğiniz kavramlar hakkında bilgi edinebileceğiniz kaynaklar olmalı. 4 ciltlik bir dinler tarihi serisinin ilk kitabı. Bu kitabı okuduktan sonra Eliade'nin dinsel inançlar ve düşünceler tarihi adlı 3 ciltlik serisi ayrıntı işin içerisine girdiğinden daha kolay ve somut gelecektir. Mitoloji ve dinler tarihine yeni başladıysanız bu kitabın "giriş" niteliğinde olmasına aldanıp bunun ile başlamayın. Zira yararsız bir okuma olacaktır. Ama malum konuda belli bir birikime sahip olanlar için olmazsa olmaz bir hazinedir...

Çok yoğun bir okumanın ve çalışmanın hülasası... Bir çok mitolojik söylence ve karakter hakkında bilgi bulabileceğiniz nev'i şahsına münhasır bir sözlük. Okuması çok keyifli. Eseri salt mitolojik olarak sınırlandıramayız ama ben mitoloji ve dinler tarihi okumalarımda bana yardımcı olabilir düşüncesiyle edindim. Çok da iyi ettim.

Divan edebiyatının en yetkin akademisyenlerinden Günay Kut'un Eski Türk Edebiyatı hakkında yapmış olduğu çalışmaları ihtiva eden serinin II. kitabı. Kitap isminin Acâibü'l-Mahlukât olarak belirlenmesinin sebebi herhalde hocanın Kazvinî'nin bu eseri hakkında bir çalışma yapmak isteyişi ama bunu yapmaya fırsat bulamaması olarak düşündüm. Kitaptaki ilk makale Acaibü'l-Mahlukat'ın kütüphanelerdeki yazma tercüme nüshaları hakkında. Keşke hoca Acâibü'l-Mahlukât"ı neşretseydi de biz de istifade etseydik. (Meraklısına: Rükneddin Ahmed'in Acâibü'l-Mahlukât Tercümesi Doktora tezi olarak çalışıldı. Yök'ün internet sitesinden indirilebiliyor.)

Ana başlığın neden "Mitolojinin Kültürel Tarihi" olarak seçildiğini anlamadım. Sanırım pazarlama stratejisi gereği böyle bir isimlendirmeye gidilmiş. Zira ben de böyle ciddi ve iddialı bir başlığı görünce kitabı hemen satın aldım. Ama içeriğin Mitolojinin Kültürel Tarihiyle bir ilgisi yok. Daha çok söylence derlemesi şeklinde nitelenebilir. Alt başlık ise içeriğe uygun. Bir kimya profesörünün mitoloji ile ilgili kitap yazması enteresan. Demek ki yazarın bu konulara ilgisi hat safhada. Yazarın bir mitolog olmadığı anlaşılıyor. Daha çok yazarın okumaları doğrultusunda tuttuğu notlardan oluşturulmuş bir kitap gibi duruyor, en azından bende öyle bir izlenim uyandı. Eserdeki bilgiler çok yüzeysel, hatta bazı yerlerde "Burada şundan neden bahsetmemiş ki?" dediğim oldu. Kitapta en çok hoşuma giden şey ise görsel içerikler. Sık sık (tabii olarak) Kazvinî'nin Acâ'ibü'l-Mahlukât adlı eserine gönderme yapılıyor. Derli toplu, yüzeysel "çerezlik" bilgiler mevcut. Önerebileceğim bir eser. Zira doğu ve İslam mitolojisiyle ilgili derli toplu bilgilerin bulunduğu Türkçe eserler çok çok az. (Bu arada Acâ'ibü'l-Mahlukât gibi büyük bir önemi haiz eserin neden hala çalışılmadığını, şöyle indexli bir yayımının yapılmadığını anlamak çok güç. Kitapyurdu'nda Acâ'ibü'l-Mahlukât aratıp Günay Kut'un aynı adlı eserini görüp "Yayınlanmış işte" zannına kapılma konusunda uyarıyorum. Zira Günay Hoca'nın o eseri Eski Türk Edebiyatı hakkında yaptığı çalışmaların toplandığı bir kitap. Maalesef Acâ'ibü'l-Mahlukât hakkında tek bir yazı var, oda bu eserin kütüphanelerde Türkçe nüshaları hakkında tanıtım yazısı. Ben o kitabı ne hayallerle almıştım.)