E-Dergi

Bu Çağdaş bir roman ama ele aldığı konular insanlık tarihi kadar eski: Baba/anne/evlat ilişkisi, büyümek, ait olmak, dostluk, kimlik, coğrafya ve sosyal statü, arayış vs... Sanatta, edebiyatta insana dair ele alınmamış bir şey kalmadığı söylenir hep. Ben bu görüşe katılmıyorum lakin bu roman kültür tarihi boyunca defalarca ele alınmış konuları anlatıyor, ama nasıl? Dağların etrafında dolaşıp zirvelerine çıkarak; Alp yaylalarında, Himalayalarda gezinerek... Okurun mizacına göre, romanda tasvir edilen dağ ve dağcılıkla ilgili durumlar sembolik çağrışımlar uyandırmaya müsait. Bir Çamlıhemşin'li olarak İtalyan Alpleri'ndeki dağ yaşamının kendi kültürüme ne kadar benzediğini okumak da hoştu. Roman için modern bir başyapıt denmiş kapak yazısında, başta fazla cüretkar bulmuştum ama sanırım öyle! Çeviri açısından da gerçekten iyi iş çıkarılmış, ince dağ suları gibi akan bir üslup, zorlantısız... Edebî derinlik peşinde olanların yanında özellikle dağlarla hemhal olmayı sevenler mutlaka okumalı.

Okuduğum en iyi bilimkurgu romanlarından biriydi. İnsanlığın hala kafa yorduğu ve yormaya var olduğu sürece devam edeceği pek çok çetrefil problem romanda ustalıkla işleniyor. Engin kültürel birikim güçlü bir muhayyile ile birleşince böyle muazzam eserler ortaya çıkıyor işte. Çevirmen elinden geleni yapmış ama bir eksiklik de yok değil: Sözlük olmalıydı! Eserde ne anlama geldiğini bilmediğimiz pek çok kavram var. Okudukça bunlara aşina oluyoruz gerçi ama sözlüğü aradım ben. Dune'da yapılan bu eserde de yapılmalıydı.

Klasik/geleneksel anlatı kaidelerini parçalamakla temayüz eden postmodernizm gibi bir cereyana mensup bir romancının bile insana dair evrensel ve kadim bir temadan -bilinçli yahut bilinçsiz- nasıl etkilendiğini gösteren muazzam bir çalışma bence. İhsan Oktay Anar başlığı şaşırtmasın bu edebiyatın en temel meselelerinden birini ele alan bir eser. Söz konusu romancı sadece bir örnek teşkil ediyor. Joseph Campbell'in kült eserinin ardından böyle akademik çalışmalara yönelmek edebi metin tahlili becerinize seviye atlatacaktır. Doktora tezini indirip iştiyakla okumuş ve kitaplaşması gerektiğini düşünmüştüm. Kaliteli bir yayıncı aracılığıyla basıldığını görmek çok mutlu etti... Özellikle edebiyat öğrencilerine sonra ilgilere tavsiye ederim.

Açıkçası kitabından yarısından fazlasını çok da beğenmeyerek okudum. Şevket Kemal'in hikayesinin sonları biraz aksiyon içeriyordu vs. "Ne okuyorum, niye okuyorum ben şimdi?" diye düşünmeye başladım. Sonları kitap fantastiğe evrildi! Sanırım beğendim. Üçte ikisi sıradan, kalanı bilimkurgu/fantastik ilginç bir eser.

Piri Reis Kartografi tarihinde bizim sandığımız kadar önemli biri değil. Efsanelerle bezeli bir yığın yanlış bilgi var ortalıkta. Amerika kıtasının haritalarda belirmesi Piri Reis’ten önceydi. Piri Reis döneminin pek çok diğer kartografı gibi çalışma odasından çıkmadan haritasını çizmişti. 20 farklı haritadan yararlanarak haritasını oluşturmuştur, ki normali de budur. Harita üzerinde adlı kitapta da anlatılanlar bu minvaldedir. Martin Waldseemüller gibi bir kartograf bile (bütün Dünyayı teşmil ilk haritanın çizeridir) hiçbir yere gitmeden, gezginlerin seyir günlüklerinden, diğer haritalardan vs yararlanarak kapsamlı bir harita oluşturmuştur. Piri Reis neden yok? Gayet basit, bizim için önemli olsa da genel kartografi tarihi açısından çok da önemli biri değil...