E-Dergi

Atatürk döneminin CHP(CHF)' sini anlatıyor. Sonraki dönemde başa gelen İsmet İnönü'den, açılan ilk muhalif partilerden ve Demokrat Parti'den de bahsetmiş. Kitap yer yer siyasi bilimler diliyle yazıldığı için bazı yerlerde ağır olabiliyor, akıcılıktan uzak kalabiliyor. Küçük bir kitapçık da sayılabilecek eser Atatürk dönemindeki ekonomi, eğitim politikalarından, siyasi ilişkilerden ve okuyanın her yöne çekebileceği tek parti devrinden bahsediyor. O dönemdeki tek parti devrine diktatörce bir yönetim anlayışı gözüyle baktığını ve bu etiketi yapıştırdığını da belirtelim. Yazarın Refah Partisi döneminde, partinin Kayseri Büyükşehir Belediye Başkanı olduğunu da belirtelim. Bu döneme bakış açısı karşı cepheden olduğunu söylemeye gerek yok.

“Cumhuriyet’e ait ne varsa onları, Gazi Mustafa Kemal’e ait tüm izleri, 1923 sonrasını anlatacak hangi tesis, hangi fabrika, hangi banka varsa ortadan kaldırıyoruz. Hem ticari olarak satıyoruz hem de tabelalarını bile mezara gömüyoruz. Geçmişimizden kurtulmaya çalışıyoruz. Neden? Acaba tek bir soruyu sormamak için mi? “Bu memleket nasıl kurtuldu?”

Bu soruyu sorduğumuz gün, bugün satıp kurtulduklarımızdan bu denli kolay vazgeçemeyeceğimiz için mi, Kemalist Cumhuriyete ait ne varsa yok ediyoruz? (…) Yani, ona ait ne varsa ortadan kaldırıldığında, zaten O’nu da artık kimse hatırlamaz olacak. Acaba gerçek düşünce bu mu?

(…)
Bu araştırma dünyanın en büyük güçlerine karşı bir “Kurtuluş Savaşı” veren yoksul bir ülkenin 20. Yüzyılda kazandığı ilk antiemperyalist savaşın deniz cephesini ortaya koymaya çalışmaktadır.”

Erol Mütercimler

Sevim Çağlayan'ın Menderes dönemindeki yeri... Kitabın ortalarında üç dört sayfasını Kars'a ayırması yaşadığım yer itibariyle özellikle ilgimi çekti, zaten çoğunu biliyordum ama opera,tiyatro,sinema,kayak alanında 1923'lerde yapılan girişimleri tekrar detaylı olarak okumak güzeldi. Koçlar, Eczacıbaşılar, Menderes dönemi skandalları, Sabetaycılar ve daha niceleri sıkılmadan okunacak ve ders alınacak cinsten...

Bu kitaptan umduğumu bulamadım. Yazar, kitaptaki bilgileri, açıklamaları oradan buradan toplayıp da oluşturmuş izlenimi veriyor. İçerisinde çok da doyurucu bilgiler, belgeler, açıklamalar yok. Ancak yine de var olanlar hiç okumamışlar için yine bir bilgi kaynağıdır. Kitap içerisinde şiirlerin olduğu sayfaları ise sayfa dolsun mantığıyla konduğu izlenimi edindim. Ben Çanakkale'de savaşan, savaşanlara destek olan kahraman Türk kadınını okumak istiyordum ama bir Nezahat Onbaşı'dan öteye gidemedi bu hevesim. Çünkü kitapta çok öyle ahım şahım kişilikler tanıtılmıyor ama sonuçta hepsi bizim değil mi, hepsi de vatan için savaşmadı mı, hepsi de vatan uğrunda bir avuç toprağı vermem diyerek ölmedi mi, ölümü göze almadı mı?

Genel olarak okunabilir bir kitap fakat bu konuda daha yetkin eserler olduğundan zayıf kalmış bana göre.

Yazarın 1939 yılında basılan adından da anlaşıldığı üzere dönemin Çingenelerini anlatan romanında müziğe ilgi duyan İrfan'ın Çingenelerle olan arkadaşlığı, dostluğu, aşkı, onların alemlerine katılması, babasından kalan hazır parayı bu uğurda tüketmesi, arkadaşlarını ve dostlarını kaybetmesi... anlatılıyor. İrfan'ın, Nazım'ın, Etem'in, Emine'nin, Nazlı'nın, Gülizar'ın ve diğerlerinin yarı komik yarı hüzünlü yarı maceraperest yaşamlarını, kavgalarını, kavgalar bitince sabahlara kadar süren eğlencelerini yarı gülümseyip yarı düşünerek, argo kelimelerin bazılarını anlamaya çalışarak her şeyden öte Çingenelerin hayatına yakından bakarak, o hayatın içine girerek okuyoruz... Başlangıçta "Kaygısız" soyadını alan yazar hayatın gidişatının buna uymadığını görünce soyadını "Kaygılı" olarak değiştirmiş.