E-Dergi

Türkiye'deki müslüman kesim ile, toplumu sekülerleştirmek, mümkün olduğunca mazisinden ve tabii değerlerinden koparıp, profan bir dünya görüşüne sahip insanlar haline getirmek isteyenler arasındaki çatışmayı ve bu çatışmanın düşünsel temellerini oldukça net bir şekilde ortaya koyan eser, yazarın uzun fikrî geçmişinin bir neticesidir.

19. yüzyıl sonlarında Kazan bölgesinde yetişmiş olan Bigiyef, geleneksel olarak İslam düşüncesinde yerleşmiş bir fikir olan Cehennem azabının ebediliği fikrini, bu eserde tenkid etmekte; 50-60 yıllık bir ömürde işlenen günahlar sebebiyle, kulların ebediyyen Cehennemde tutulması görüşünün yanlışlığı, yazar tarafından Kur'ân âyetleri ile de kendince desteklenmeye çalışılmaktadır. İbnü'l-Arabî'nin de buna benzer görüşlere sahip olduğu söylenerek, bu düşüncenin yeni çıkmış bir düşünce olmadığı vurgulanmaya çalışılmaktadır.

Yetkin bir kalem elinden çıktığı her halinden belli olan eser, günümüzde zihinleri karışmış olan müslüman şahıslara yol göstermektedir. Eserde, dînin asıl ve birinci amacının devlet kurmak olmadığı; fakat dinde bulunan bazı kuralların hakkıyla yerine getirilmesi için de devletin zaruri olduğu temasını işlemekte; bu zaruret nedeniyle, müslüman şahıslardan oluşan bir toplumun, zaman içerisinde doğal olarak devletleşmeye gittiği sonucuna varılmaktadır. Ayrıca kitapta, 1900'lü yıllarda İslam'ın devletle ilişkileri ile ilgili olarak Ali Abdürrâzık tarafından gündeme getirilen görüşler de özetlenmekte, yer yer farklı fikirler öne sürülmektedir.