E-Dergi

Çocuklara yönelik yazılmış kitaplara kendi özelimde ilgi duyuyor, olabildiğince izlemeye çaba gösteriyorum. İçlerinden eleyerek çocuğuma kendisine ait ilk kitaplarından oluşan rafine bir kitaplığa önayak olmak amacım. Kitapları sevmesi ve onlarla büyümesi… Elbette, büyüdüğünde kendi kitaplığını oluşturacağını umuyorum. Bu yolculukta rastladığım kitaplardan birisini sizinle paylaşmak istiyorum: Anıl Basılı’nın “Nohut Adam” adlı hikaye kitabı.

Hepimizin doğal olarak geçtiği çocukluk dönemi ve bu dönemde yaşadıklarımız, yaşamımızın sonraki dönemlerinde hatırladığımız ve unutamadığımız anılarla dolu… Kurduğumuz hayaller, bu hayallerle beslediğimiz dünya(ları)mız. Hele hele, günümüzün sağladığı imkanların çocuklarımızın üzerindeki olumlu ve olumsuz etkilerini gördüğümüzde hayallerin ne kadar önemli olduğunu fark ediyoruz. Yararlandığımız birçok buluşun arkasında bir çocuğun hayallerinin yattığını unutmayalım. Bu temel noktayı çok çok önemli olan insani değerlerle bezediğimizde; bu çabanın sonucunda insanlık için yararlı çocuklar yetiştirdiğimize tanık olabileceğiz.

Hikaye, hayalleri olan ancak görünümünden dolayı dışlanan Nohut’un bu olumsuzluklara aldırmayarak umudunu koruması, akranlarının çekememezlik ve kıskançlıklarına muhatap olmasına, yalnızlığa terkedilmesine karşın dostluğunu sürdürmeye çalışması üzerine kurulu. Sonuçta “İyiliğin” ve “doğru davranışın” kazandığı bir hikaye. Hikayedeki önemli obje “Şapka”. Tam burada mesajımızı vererek noktayı koyalım: ”O, sadece bir şapka. Kusur olarak gördüklerimizi örter, onları düzeltmez.” (s.57)

Size çocuğunuzla (6-10 yaş) birlikte okuyacağınız, sonraları çocuğunuzun kendisi ve arkadaşlarıyla okuyacağı güzel bir kitabı: “Nohut Adam”ı öneriyorum.

Kahramanımız artık genç kızlığa adım atmış. Öğretmen olmuş ve kasabasındaki okulun öğretmeni olarak atanmıştır. Hayallerini adım adım gerçekleştirerek büyümektedir. Akıcı, asla sizi bırakmayan ve okurken yaşadığınız ve kurguladığınız bir dünyayla karşı karşıyasınız. Betimlemeler ve romandaki harika sinematografi içselleştirerek yürüdüğünüz bir dünyayla buluşturuyor sizi.

Romanda ( kitabın devam romanı olduğunu hatırlatalım.) ayrılan karakterlerin yerlerine yeni karakterlerin eklendiğini ve metnin bunlarla zenginleştiğini ve renklendiğini gözlemliyorsunuz. Anne, kasaba okulunun öğretmenliğine talip olup ataması yapıldıktan sonra, öğrencileriyle kendine özgü iletişim yolları kurarak eğitim döneminde güzel sonuçlar alır. Başlangıçtaki yaşadığı tedirginlik sonraları özgüvene dönüşür.

“Bence öğretmenlikle ilgili en zor ve en ilginç şey, çocukların gerçek düşüncelerini sana söylemelerini sağlamak.” (s.96)

Kasaba gençlerinin büyüklerini ikna ederek yaşadıkları kasabayı yaşanılır kılma ve güzelleştirme çabaları sonuç verir. Bu dayanışma okul hayatlarını devam ettirme noktasında da romanın kendi akışı içinde gözlemlenir.

“Önlerindeki yıllar süresince hayatlarını iyi ve merhametli kişiler olarak geçirmeleri gerektiğini anlatmıştı. Doğru, saygı ve nezakete sıkı sıkı sarılıp yalan, acımasızlık ve kabalıktan uzak durmanın önemini vurgulamıştı." (s.268)

Bu içsel değerlendirmeyi yaparak Anne, üniversiteye kabul edildiği için öğretmenlik görevini sonlandırır. Ancak romanın son bölümlerinde gelişen sürpriz duygu yoğunluğu sizleri bekliyor diyerek noktayı koyalım.

Kitapla kalın. Hoşça kalın. İyi okumalar.

Yetimhaneden kendilerine yardımcı olabilmesi için erkek evlat edinmek isteyen bir çiftin, bu taleplerini yanlış anlayıp, bir kız çocuğunu kendilerine gönderen aile dostlarının neden olduğu bu yanlışlığın üzerine gelişen bir roman: “Yeşilin Kızı Anne”.

Anne, dramatik bir hayat hikayesi ile yetimhanede kalmaya başlayan bir kız. Hayal dünyası alabildiğine geniş. Belki de kendisini küçük yaşta olgunlaştıran yaşadığı acılar. O’nu kurduğu ve çok boyutlu anlamlar yüklediği hayallerin yaşama tutundurduğunun farkında. “Hayal kuracaksan, zamanına değecek şeyler üretmelisin çünkü.”(s.21) der doğal olarak.

Evet, kitap dostları! Anne’i evlat edinen Marilla ve Matthew Cuthbert kardeşleri (çiftlikleri Green Gables’i), komşularını, Avonlea kasabasını sihirli hayalleri ile renklendiren ve sıradanlığına can suyu veren bu kızı evlat edindikleri için zaman geçtikçe büyük sevinçler yaşadıklarını üçüncü bir göz olarak her anına tanık olduğunuz, serüvenden kopamadığınız bir roman. “Kesin olan bir şey var ki onun içinde yaşadığı hiçbir ev sıkıcı olmayacaktır.”(s.116)

Romanı okurken başından sonuna değin sizi sarıp sarmalayacağını ifade etmek isterim. Kurgusu nedeniyle romanın sinemaya uyarlanmış olması şaşırtıcı değil.
“Eğer düzgün büyümezsem geriye dönüp baştan başlayamam.”(s.272)

Roman kahramanımız Anne Shirley, bu bilinçle hayatın tüm güçlüklerini aşarak amacına ulaşır. Bize anlamlı bir son söz bırakır.

“Doğuştan edindiği hayal kurma hakkını ya da düşlediği ideal dünyayı kimse elinden alamazdı.”(s.328)

İyi okumalar! Kitapla kalın efendim.

Kenarda kalmış, mütevazı, gösterişsiz ama elinize geçtiğinde, bakalım neler varmış içinde deyip elinizden bırakamadığınız çok hoş kitaplar vardır. Benim içinde “Katy Ne Yaptı?” adlı roman böyle oldu diyebilirim. Romanın yazarının gerçek adı Sarah Chauncey Woolsey. Fakat kitaplarını Susan Coolidge takma adıyla yazdığını öğreniyoruz. Editörünün (ki aynı zamanda “Küçük Kadınlar” adlı kitabıyla büyük başarı elde eden Louis M Alcott'un da editörü.) yönlendirmesiyle giriştiği aile romanı denemesi sonucunda “Katy” serisi meydana geliyor. Roman karakterlerinin kendi ailesinin fertleriyle örtüştüğünü kitabı okumaya başladığınızda hissediyorsunuz.

Roman Carr ailesini anlatıyor. Baba Doktor. Dördü kız, ikisi erkek altı çocuklu bir aile. Anneleri ailenin en küçüğü bebekken vefat etmiş. Babalarının kardeşi yani halaları bakımlarını üstlenmiş ve çocuklar O’nu annelerinin yerine koymuşlar. ‘İzzie Hala’ yaşamlarının ayrılmaz parçası. Katy ailenin en büyük çocuğu. Roman bu aile bireyleri, okul hayatları, komşu çocukları ve bence çok güzel bir örnek kişilik, öğütleriyle dikkatimi çeken kuzenleri Helen ile zenginleşiyor. İnsani, ahlaki, paylaşımcı, kardeşler arası içten ve çok hoş ilişkiler… Okuduğunuzda sizlerin yani ebeveynlerin yanı sıra özellikle Ortaöğrenim öğrencilerine rahatlıkla önerebilirim; romantik fakat bir o kadar öğütleriyle çok hoş bir roman. Örnek verecek olursam: “Ders çalışmak bahçede çalışmak gibidir, ektiklerin öyle kolayca büyümez. Yetiştirdiğin her çiçek senin bir zaferin olur ve emek vermediğin diğer çiçeklere göre ona daha çok değer verirsin (s.116).”

Sevinçler, hüzünler, paylaşımlar, acılar, ümitler, kederler, kaybedişler, kazanımlar hayatın içinden bir romanda buluşarak “Katy Ne Yaptı?”yı bize kazandırmış. Hepinize “Evinizin Kalbi” olmanız dileğiyle…

İyi okumalar.

Toplumların gelecek kuşaklara aktardıkları yazılı olmayan sözlü anlatıları vardır. Buna en güzel örnek masallardır. Biz masallarda bir yandan hayalleri bir yandan öğütleri yakalarız. Anonimdirler ve kimden kaynaklandığına dair bir belge yoktur. Anlatılagelendir o. Doğaldır. Ait olduğu toplumun dil ve anlatı zenginliğini yansıtır. Anlatıcı ve dinleyici vardır. Büyüklere de küçüklere de hitap eder. Edebi bir kaygısı yoktur. Anlatacağını anlatır; dinleyenler kendine göre verdiği dersi alır. Masalların bir diğer özelliği, yazılı olmaması sözlü aktarım olması nedeniyle her anlatıcının anlatısında zenginleşmesidir. Afrika Masalları da ağırlıklı olarak, hayvan figürleri üzerinden anlatıcılığını sürdüren bir toplumun sözlü kültürünün basılı hale dönmüş hali. Aslan’dan, Çakal, Katır, Leopar, Sivrisinek, İguana, Goril, Suaygırı, Kaplumbağa, Horoz vb. hayvanlara Krallar ve yardımcıları eşlik ediyor.

Derlenmiş on dört masaldan oluşan bir kitap “Afrika Masalları”. Kitaplığınızda bulunması ve okuma fırsatını oluşturduğunuzda dünyanın farklı bir bölgesinin özelliklede anlatı geleneği üzerine kurulu ve doğal, renkli hayal dünyasının yansıması olan bu masallar size gözlem ve literatür zenginliği sunacak diyebilirim.