E-Dergi

parfümlere sadece parfüm olarak değil, bir anlamda bir felsefe olarak bakanların bayılacağı bir kitap. ben şahsen okumaya doyamadım. kokunun serüvenini görmek insanı etkiliyor. parfüm, hiçbir zaman sadece kokan bir şey değildir. çok daha fazlasıdır.

Bana göre Céline’in edebiyattaki konumu şudur: Céline ve diğerleri. Bu, onun dünyanın en büyük yazarı olduğu anlamına gelmez; ondan büyük pek çok yazar vardır. Ama Céline’i ayıran, yalnızca ona ait olan o dildir. Gerçeği anlatır; olduğu gibi. Süslemez, cilalamaz. Kelimeleri mitralyözden çıkan mermiler gibidir: hedef gözetmez, dehşet kusar.

Bir doktordur ama doktora atfedilen elit konuma uymaz. O sokağı anlatır; üstten, yapay bir dille değil, sokakla. Üslubu serttir çünkü hayat serttir. Birçok edebi eseri okurken, “keşke böyle karakterler gerçek olsa” deriz. Céline okurken bunu demeyiz; çünkü onun karakterleri zaten hayatımızdadır. Bir anlamda bizi bize anlatır.

Bukowski’nin dediği boşuna değildir: “Önce Céline’i okumalı.” Céline okuyanlar bunu anlar; okumayanlara anlamsız gelir. Okuyanların aklına ise Bardamu düşer.

kendi alanında yazılmış en iyi eser. aması fakatı yok. kesinlikle en iyisi. bu kadar az kelime ile bu kadar büyük bir atmosfer yaratılması inanılmaz.

Yoruyor, sıkıyor, bayıyor; ama yine de kendini okutuyor. Sıkıla sıkıla okurken, bir anda öyle bir cümle kuruyor ki, insan takılıp kalıyor. Bu söz çok klişe ama sindire sindire okumak gerek. Yalnızlık ve uyumsuzluk hissi kitapta çok göze çarpıyor.

Kim ne derse desin intikam gerçekten güzel şey. Bu kitaptaki olayı o kadar içselleştirdim ki, sanki kendi intikamımı alıyormuşum gibi hissettim. Dumas bir roman yazmamış; 1500 küsur sayfalık bir şiir yazmış...