E-Dergi

Osmanlı'nın son döneminde Yemen coğrafyasında yaşanan isyanları tarihsel ve siyasal yönleriyle ele alır. 19. yüzyıl sonu ve 20. yüzyıl başlarında yoğunlaşan bu ayaklanmaların yalnızca yerel etkenlerden değil, aynı zamanda küresel güç dengelerinden ve sömürgeci müdahalelerden beslendiğini ortaya koyar. Sırma, bölgedeki Zeydi ve Şafiî unsurların merkezi otoriteye tepkisini, İngiltere'nin Aden'deki varlığıyla birlikte inceler. Osmanlı'nın Yemen'deki askerî ve idarî varlığının zorlukları, merkeziyetçi reformların tepki üretme biçimleriyle birlikte değerlendirilir.

Orta Asya bozkırlarından Cumhuriyet dönemine kadar uzanan geniş bir zaman dilimi içinde Türk süvari birliklerinin askerî, toplumsal ve kültürel gelişimini ele alır. Eser, süvari teşkilatının yapısını, savaşlardaki rolünü, kullanılan silah ve techizatları ile birlikte tarihî süreç içindeki dönüşümünü inceler. Bal, hem İslam öncesi Türk devletlerinde hem de Osmanlı ve modern Türkiye dönemlerinde süvari sınıfının geçirdiği evreleri karşılaştırmalı bir perspektifle sunar. Bu konuda fazla bir eser olmadığından okunabilir.

II. Mahmud döneminde Osmanlı merkezîleşme politikalarına karşı Bosnalı ayanların gösterdiği direnişi tarihsel bağlamı içinde inceler. Yazar, bu on yıllık isyan sürecini sadece bir taşra ayaklanması olarak değil, “eski düzen”i savunan yerel bir sosyal-siyasal refleks olarak yorumlar. Tımar sisteminin kaldırılması, yeniçeriliğin ilgası ve askerî reformlar gibi merkezîleşme uygulamaları karşısında Bosna’da gelişen tepkiler; idarî, toplumsal ve dini unsurlarıyla birlikte ele alınır. Küre Yayınları tarafından yayımlanan bu kaynak eser, Osmanlı taşrasında modernleşme ile gelenek arasındaki çatışmayı anlamak isteyen tarih meraklıları için önemli bir başvuru niteliğindedir.

Macar tarihçi Gábor Ágoston’un kaleme aldığı Osmanlı’da Savaş ve Serhad, Osmanlı İmparatorluğu’nun sınır politikalarını ve savaş stratejilerini derinlemesine inceleyen özgün bir çalışmadır. Yazar, klasik fetih merkezli Osmanlı anlatılarını aşarak, özellikle 16. ve 17. yüzyıldaki Habsburg sınır hattında oluşan “serhad düzeni”ni askerî, idarî ve toplumsal yönleriyle analiz eder. Garnizon sistemleri, kaleler, akıncı teşkilatı ve yerel güçlerin merkezi otoriteyle ilişkileri kitapta öne çıkan temalardandır. Osmanlı’nın sınırda sürdürdüğü savaş siyaseti, bir genişleme değil, çoğu zaman savunma ve istikrarı koruma çabası olarak sunulur.

savaşa ilişkin yerleşik anlatıları tersyüz eden cesur ve tartışmalı bir tarih çalışmasıdır. Yazar, savaşın asıl kışkırtıcısının Almanya değil, emperyal hedefleri doğrultusunda Balkanlar ve Osmanlı topraklarına yönelen Çarlık Rusyası olduğunu ileri sürer. Diplomatik belgeler, istihbarat raporları ve arşiv verileriyle desteklenen bu tez, savaşa giden süreci Rusya merkezli bir perspektiften yeniden kurgular. McMeekin, özellikle Boğazlar politikası, Pan-Slavizm ve Rus savaş ekonomisinin etkileri üzerinde durarak, klasik anlatılardaki Almanya merkezli suçlayıcı bakışı sorgular. Yapı Kredi Yayınları’nın titiz çevirisiyle sunulan eser, 1. Dünya Savaşı’nın nedenlerine dair alternatif bir okumaya kapı aralamaktadır.