E-Dergi

Prof. Dr. Nilüfer Göle'nin Mühendisler ve İdeoloji adlı eseri, modernleşme sürecinde Türk aydınlarının, özellikle mühendis kökenli teknokratların ideolojik kimliklerini ve toplumsal rollerini sorgulayan önemli bir sosyolojik çalışmadır. 1980’ler Türkiye’sinde teknik-bilimsel bilgi ile siyasi yönelimlerin kesişiminde oluşan aydın profiline odaklanan eser, mühendislik formasyonunun ideolojik tercihleri nasıl şekillendirdiğini inceler. Göle, bu analizinde teknik aklın tarafsız bir bilgi değil, toplumsal bir yönlendirme biçimi olduğunu savunur. Metis Yayınları tarafından yayımlanan kitap, Türkiye’de modernleşme, bürokrasi ve aydın tipolojisi üzerine çalışan araştırmacılar için temel referans kaynaklardan biridir.

Rüştü Paşa’nın kaleme aldığı Ah O Yemen'dir, Osmanlı subaylarının Yemen’de geçirdiği zorlu yıllara dair birinci elden bir tanıklıktır. Paşa, Yemen’deki görevi sırasında yaşadıklarını hem askerî hem de insani yönleriyle samimi bir dille aktarır. Eser, Yemen’in zor coğrafyası, kabile ilişkileri, lojistik problemler ve Osmanlı askerî idaresinin sınır coğrafyalardaki açmazlarını canlı detaylarla yansıtır. Rüştü Paşa'nın hatıratı, yalnızca bir anı kitabı değil; aynı zamanda imparatorluğun son döneminde taşradaki yönetim pratiğine dair güçlü ipuçları sunan tarihsel bir kaynaktır. İz Yayıncılık’ın dikkatli yayınıyla sunulan bu eser, Osmanlı-Yemen ilişkilerini sahadan görmek isteyenler için özgün ve değerli bir anlatıdır.

Osmanlı Devleti’nin Yemen’deki uzun ve sancılı varlığının önemli kırılma noktalarından biri olan 1904 isyanı, dönemin 5. Ordu Kumandanı Hasan Muhiddin Paşa’nın gözünden aktarılıyor. Ah O Yemen, Paşa’nın doğrudan tanıklığına dayanan ve olayları askerî-siyasi yönleriyle ele alan nadir kaynaklardan biridir. Eser, Yemen coğrafyasının zorlukları, kabile yapısı, isyanın nedenleri ve Osmanlı yönetiminin stratejik açmazlarını ayrıntılı biçimde sunar. Paşa’nın anlatımı yalnızca bir rapor değil; aynı zamanda sahadaki Osmanlı zihniyetini ve devlet reflekslerini yansıtan önemli bir belgedir. Tarihçi Kitabevi’nin özenli yayınıyla okura sunulan bu kitap, hem Osmanlı askerî tarihi hem de Yemen’deki isyan hareketleri üzerine çalışanlar için temel bir başvuru kaynağıdır.

Fransız yazar kardeşler Jerome ve Jean Tharaud’un kaleminden çıkan İşkodra’da Savaş, 1913 yılında Balkan Savaşları sırasında Osmanlı İmparatorluğu’nun son sınır kalelerinden biri olan İşkodra Kuşatması’nı konu alır. Yazarlar, gazeteci kimlikleriyle kuşatma hattında geçirdikleri günleri hem gözlemci hem de anlatıcı olarak aktarırlar. Kitap, dönemin askerî ve siyasi gelişmelerinin yanı sıra savaşın sivil halk üzerindeki etkilerini de güçlü bir anlatımla yansıtır. Fransız edebiyatında seyahat ve savaş edebiyatı türünün önemli örneklerinden biri olan eser, aynı zamanda Batılı gözle Osmanlı coğrafyasına bakışı da yansıtır. Bilge Kültür Sanat tarafından Türkçeye kazandırılan bu kitap, tarih meraklıları kadar edebî anlatımla savaşın çelişkili doğasını anlamak isteyenler için de dikkat çekici bir kaynak niteliğindedir.

Nazi Almanyası'nı anlamak için yalnızca Hitler’in nutuklarına ya da savaşın cephelerine odaklanmak yetmez. Jane Caplan’ın bu kapsamlı çalışması, 1933–1945 arasında Almanya’da gündelik hayatı, devlet-toplum ilişkilerini ve ideolojik kontrol mekanizmalarını mercek altına alıyor. Sıradan insanların rejimle ilişkisi, hukuk sistemindeki dönüşüm, eğitimden kadın politikalarına kadar pek çok alan titizlikle incelenmiş. Akademik dili sadeleştirilmiş, tarihsel anlatımı güçlü. Nazi rejimini sadece yukarıdan değil, aşağıdan da gözlemlemek isteyenler için önemli bir kaynak. Propagandanın toplumu nasıl şekillendirdiğini anlamak isteyen her okura tavsiye edilir.