E-Dergi

Hüseyin Aykol’un 2011 çıkışlı eseri, Türkiye’de sağ partiler ve örgütlerin Demokrat Parti’den başlayıp günümüze uzanan iktidar serüvenini inceliyor. Phoenix yayınevinden çıkan bu 256 sayfalık çalışma; DP, Adalet Partisi, Anavatan Partisi ve AKP gibi yapılar üzerinden tarikat-cemaat ilişkilerini, örgütsel kökenlerini ve lider kadrolarını sistematik biçimde analiz ediyor. Yazar, sol anlatımlardan farklı olarak, sağ cenahın “bölünerek nasıl yeniden yapılanıp iktidar olduğunu” ideolojik değil sosyolojik ve tarihsel perspektifle işliyor.

Gazeteci-yazar Hüseyin Aykol’un uzun yıllara yayılan araştırmalarla hazırladığı bu kitap, Türkiye’de sol hareketin 19. yüzyıl sonlarından 2000’li yıllara dek geçirdiği örgütsel evrimi kronolojik değil, alfabetik düzlemde sunuyor. Yaklaşık 260 örgüt, her biri için ayrı başlıklarla; kuruluş süreci, öncüler, yayın organları ve dağılma nedenleri bağlamında ele alınıyor. Eser, bir analiz ya da tartışma metni değil; belgesel nitelikte, ansiklopedik bir başvuru kaynağıdır. Yazarın ideolojik mesafe gözeterek tarafsız bir dil kurmaya özen gösterdiği görülür. Akademik düzeyde kavramsal çözümleme içermese de, sol hareketin Türkiye’deki örgütlenme pratiklerine dair geniş ve sistemli bir çerçeve sunar.

Stephen E. Ambrose, 6 Haziran 1944’te gerçekleşen Normandiya Çıkarması’nı yüzlerce askerin birinci el tanıklığına dayanarak anlatıyor. Sizi adeta Omaha sahiline götüren anlatımıyla savaşın hem insani hem stratejik boyutlarını ayrıntılı şekilde aktarıyor. Hem hava hem deniz operasyonları, İngiliz, Amerikan ve Kanadalı birliklerin yaşadıklarıyla birlikte, saat saat yeniden inşa ediliyor. Kitap, Amerikan resmi tarih anlatısının izlerini taşısa da, olayları çok yönlü sunmaya özen gösteriyor. Ambrose’un sözlü tarih yöntemi ve belgelere dayalı yaklaşımı, çıkarma gününü bir tarihçinin değil, bir tanığın gözünden yaşatıyor. Çeviri oldukça başarılı; askeri terimler açıklanmış, anlatım akıcı. Yoğun detaylar bazı okurlar için yorucu olabilir, ancak II. Dünya Savaşı ve D-Day ile ilgilenenler için Türkçedeki en kapsamlı ve etkileyici çalışmalardan biridir.

Emekli kurmay albay İbrahim Artuç’un kaleme aldığı bu iki ciltlik eser, II. Dünya Savaşı’nı askeri ve stratejik yönleriyle ayrıntılı şekilde ele alıyor. Kitap, savaşın başlangıcından Japonya'nın teslimine kadar tüm cepheleri, aktörleri ve harekâtları sistematik bir anlatımla sunuyor. Harp akademisi disipliniyle yazılmış; objektif, belgeye dayalı ve teknik terimlere hâkim bir üsluba sahip. Ancak dili akademik değil; tarih meraklılarının rahatlıkla anlayabileceği kadar açık. Harita, plan ve olay dizinleriyle desteklenen bu eser, yalnızca savaşın gidişatını değil, karar süreçlerini ve komutanların stratejik hatalarını da değerlendiriyor. Özellikle Türk okuyucular için, güvenilir yerli bir kaynak arayanlara hitap eden kapsamlı bir başvuru niteliğinde. Ciddi bir okuma yapmak isteyenler için vazgeçilmez.

Süleyman Seydi, İngiliz ve Alman arşiv belgelerine dayanarak II. Dünya Savaşı sırasında Türkiye’de yürütülen casusluk, sabotaj ve propaganda faaliyetlerini kapsamlı bir biçimde ortaya koyuyor. İstanbul, Ankara ve İzmir gibi merkezlerdeki örgütlenmeler, karşı propaganda hamleleri ve diplomat-atlı geri planlar detaylı şekilde aktarılıyor. Nazi propagandasının etkisi, İngilizlerin kamuoyu stratejileri ve Türk hükümetinin tepkileri güçlü bir analizle anlatılmış. Askerî çatışmadan ziyade propaganda ve istihbarat savaşını odağına alarak dönemi farklı bir açıdan yorumluyor. Akademik düzeyde bibliyografyaya sahip (kitapta bibliyografya mevcut), ama dili anlaşılır ve akıcı.