E-Dergi

Ahmet Refik Altınay, Osmanlı tarihinin en etkili vezir ailesi olan Köprülüler’i, özellikle Köprülü Mehmed Paşa ve oğlu Fazıl Ahmed Paşa üzerinden anlatıyor. XVII. yüzyılda devleti ayağa kaldıran bu vezirlerin reformları, savaşları ve sarayla ilişkileri detaylı biçimde ele alınmış. Yazarın anlatımı oldukça canlı ve betimleyici, ancak yer yer Osmanlıca metin parçaları açıklamasız bırakılmış; bu da günümüz okuru için okuma zorluğu yaratabilir. Ayrıca bazı kısımlarda oldukça sübjektif şeyler yazmış. Yine de tarihî biyografi okumalarına giriş yapmak isteyenler için uygun. Özellikle Osmanlı'da bürokratik dönüşüm ve merkezî otoritenin yeniden tahkimiyle ilgilenenlere önerilir

Türkiye’nin II. Dünya Savaşı sırasında yürüttüğü denge politikasını sade ve anlaşılır bir dille anlatan kısa ama yoğun bir çalışma. A. Ersin Dedekoca, 1939–1945 yılları arasında Türkiye’nin Almanya ve Sovyetler gibi baskın güçler arasında nasıl tarafsız kaldığını, diplomatik manevralar ve anlaşmalar üzerinden açıklıyor. Kitap, askeri çatışmadan çok diplomasinin gücüne odaklanıyor. Stratejik tarafsızlık, Montrö Boğazlar Sözleşmesi, İngiltere ile yapılan ittifaklar gibi başlıklar özenle işlenmiş. Akademik değil; daha çok genel okuyucuya hitap eden bir tarih anlatısı. Savaşın gölgesinde barışı korumayı başaran bir ülkenin dış politikasını anlamak için iyi bir başlangıç noktası. Kısa oluşu nedeniyle konuya girmek isteyenler için uygun.

Ahmet Refik Altınay, Osmanlı-Rus ilişkilerinde önemli bir dönüm noktası olan Prut Seferi’ni akıcı ve sade bir dille anlatıyor. Baltacı Mehmet Paşa ile Çar Petro’nun karşı karşıya geldiği bu tarihi çatışma, yalnızca askerî değil diplomatik ve siyasal boyutlarıyla da ele alınmış. Yazar, dönemin arka planını verirken yalnızca savaş meydanına değil, saray içi çekişmelere ve Avrupa dengelerine de değiniyor. Akademik değil; tarih meraklısı herkesin rahatlıkla okuyabileceği bir üslupla kaleme alınmış. Osmanlı’nın son büyük zaferlerinden biri olarak kabul edilen Prut Barışı’nı anlamak isteyenler için iyi bir başlangıç metni. Biraz popüler tarih gibi ama değil. Kısa fakat etkili bir okuma.

Türkiye’yi II. Dünya Savaşı gibi yıkıcı bir dönemden savaşa girmeden geçirmeyi başaran İnönü’nün dış politika hamlelerini sade bir dille anlatan bir çalışma. Hüner Tuncer, 1938–1950 arası dönemde Türkiye’nin Almanya, Sovyetler, İngiltere ve ABD arasında nasıl denge siyaseti izlediğini örnek olaylar ve belgelerle açıklıyor. Kitap, diplomasi tarihinde nadir görülen bir “tarafsızlık başarısını” vurgularken, yazarın İnönü’ye karşı duyduğu takdiri açık biçimde yansıtıyor. Bu yönüyle anlatım zaman zaman yüceltici bir tona bürünebiliyor. Ancak temel düzeyde tarihsel arka plan edinmek ve dönemin gerilimli atmosferini kavramak isteyenler için değerli bir kaynak. Akademik değil ama bilgilendirici bir giriş kitabı.

Kenneth Macksey, bu kitapta II. Dünya Savaşı boyunca yapılmış on altı büyük stratejik hatayı ayrıntılı biçimde inceliyor. Hitler’in Britanya Seferi’ni ertelemesi, Sovyet cephesindeki kritik yanlış hesaplamalar, Normandiya ve Arnhem gibi dönüm noktaları, siyasi kibir, aşırı özgüven ve kötü komuta kararlarıyla birlikte ele alınıyor. Kitap, akademik dil kullanmadan, herkesin takip edebileceği bir anlatımla askeri hataların nasıl ulusların kaderini belirlediğini gösteriyor. Daha derin teknik analizler arayanlar için yüzeysel kalabilir; ancak tarihsel olayları karar alma psikolojisiyle birlikte düşünmek isteyenler için çok öğretici bir giriş eseri. Savaş tarihi meraklıları için okunmaya değer, sürükleyici bir inceleme.