E-Dergi

Osmanlı İmparatorluğu’nun çok hukuklu yapısı içinde Dürziler ve Marunilerin statüsünü inceleyen bu eser, 19. yüzyıl Lübnan’ında cemaat yapılarının Osmanlı merkezi otoritesiyle ilişkisini anlamaya yönelik önemli bir katkı sunar. Tuba Yıldız, mahkeme kayıtları ve arşiv belgeleri üzerinden, bu iki dini topluluğun kendi geleneksel hukuk sistemlerini nasıl sürdürdüğünü ve Osmanlı hukukuyla nasıl etkileştiğini ayrıntılı biçimde ortaya koyar. Özellikle Tanzimat sonrası dönemde, mezhep-toplum-devlet ilişkisinin geçirdiği dönüşümler ve bu dönüşümlerin çatışma ve uzlaşma örüntüleriyle nasıl somutlaştığı titizlikle incelenmiştir. Dürziler ile Maruniler arasındaki gerilimler, yerel özerklik talepleri ve adalet arayışları bağlamında değerlendirilmiş, geleneksel cemaat düzeniyle Osmanlı adalet ilkelerinin kesiştiği karmaşık yapı başarıyla analiz edilmiştir.

Turner, Max Weber’in İslam dünyasına yönelik ilgisini, metodolojik yaklaşımlarını ve Batı ile İslam arasındaki gelişim farklarını açıklarken, Weber sosyolojisinin eksik kalan yönlerine de eleştirel bir bakış sunuyor. İslam'ın ekonomik rasyonalizasyon, şehirleşme ve hukuk sistemi bakımından niçin Batı tipi bir modernleşme yaşamadığı sorusu, Weber’in Protestan Ahlakı tezinin İslam’a uygulanabilirliği üzerinden sorgulanıyor. Yazar, Weber’in kavramlarını yeniden yorumlarken, modern İslam toplumlarını anlamada onun düşüncesinin hem sınırlarını hem de potansiyelini gözler önüne seriyor. İslam sosyolojisi, sekülerleşme ve karşılaştırmalı din çalışmalarıyla ilgilenen okurlar için, Weber’in düşünce evrenine eleştirel ve yapıcı bir katkı niteliğinde önemli bir eser.

Afyon, çay ve baharat ticaretiyle yalnızca zenginleşmeyen; aynı zamanda Hindistan’ın siyasal kaderini belirleyen İngiliz Doğu Hindistan Şirketi, modern kapitalizmin ve küresel şirket modelinin ilk örneği olarak dikkatle inceleniyor. Taha İ. Özel, 250 yılı aşkın bir sürede büyüyen bu kurumsal yapının hem hukukî hem de askerî olarak nasıl bir imparatorluğa dönüştüğünü titizlikle analiz ediyor. Kitap yalnızca ticaretin değil; ideolojinin, şiddetin ve stratejinin iç içe geçtiği bir sömürgeleştirme sürecini gözler önüne seriyor. Kolonyalizmin ekonomi-politiğini, Batı’nın ticaret üzerinden yürüttüğü tahakküm pratiklerini ve günümüz küresel eşitsizliklerinin tarihsel temellerini kavramak isteyenler için önemli bir başvuru kaynağı. Şirketin kendisi kadar ardında bıraktığı enkaz da bu anlatının temelini oluşturuyor.

Bu eser, Hz. Peygamber’in (sav) hayatına klasik siyer anlatılarının ötesinde stratejik ve siyasal bir perspektiften yaklaşan çağdaş bir okumadır. El Cezire’nin eski genel yayın yönetmeni Wadah Khanfar, modern yönetim bilimi, liderlik kuramları ve toplumsal dönüşüm süreçleri ışığında İslam’ın ilk yıllarını yeniden yorumlar. Yazar, Risâlet’in sadece bireysel bir tebliğ değil, aynı zamanda tarihî bir liderlik ve toplumsal inşa süreci olduğunu ileri sürerek, vahyin inşa ettiği paradigmayı stratejik kararlarla örülmüş bir dönüşüm pratiği olarak ele alır. Medine Vesikası’ndan Hudeybiye Antlaşması’na kadar birçok tarihsel olayı siyasi öngörü, ittifak yönetimi ve devlet inşası bağlamında analiz eder. Siyer literatürüne farklı bir açıdan yaklaşmak isteyen okurlar için dikkat çekici ve ufuk açıcı bir katkıdır.

Bu eser, 20. yüzyıl İslam dünyasının en etkili figürlerinden Ayetullah Ruhullah Humeyni'nin düşünsel ve siyasal serüvenini disiplinli bir biçimde ele alır. İran Devrimi’nin mimarı olarak bilinen Humeyni, yalnızca bir devrimci değil; aynı zamanda fıkıh, siyaset felsefesi ve metafizik alanlarında eserler vermiş entelektüel bir portredir. Kitap, onun “velâyet-i fakih” doktrini etrafında şekillenen teokratik devlet teorisini, sürgün yıllarındaki faaliyetlerini ve Şiî siyasi düşüncesine katkılarını detaylandırır. Batı karşıtlığı, emperyalizm eleştirisi ve devrimci İslam anlayışıyla Humeyni’nin nasıl hem mistik bir din âlimi hem de karizmatik bir lider haline geldiği dengeli bir analizle aktarılır. Ortadoğu politikasıyla ilgilenen okurlar için nitelikli bir biyografik incelemedir.