BOP ve demokrasi FİKRETBİLA
Türkiye’nin “demokratik ortak” olarak katıldığı G-8 zirvesinde “Büyük Ortadoğu Projesi(BOP)” ele alınıyor. BOP nedir? Mimarlığını ABD’nin yaptığı bu projenin ana fikri, geçenlerde CHP Genel Başkan Yardımcısı Onur Öymen’in bir seminerde yaptığı konuşmada anlattığı gibi şöyle özetlenebilir:
1- Projenin öncülüğünü yapan ABD’nin Ortadoğu’daki inandırıcılığı dibe vurmuş durumdadır. Irak’ı işgal eden ABD ve İngiltere’nin savaş gerekçeleri (kitle imha silahları gibi) doğru çıkmamıştır. İşgalden sonra ABD’nin Irak halkına karşı tutumu Ebu Gıreyb Cezaevi’ndeki insanlık dışı muameleler, bölge halklarında bu ülkeye karşı beslenen olumsuz duyguları daha keskinleştirmiştir. Bu bakımdan ABD’nin bölge ülkelerine barış, demokrasi, özgürlük getireceği yolundaki söyleminin inandırıcı, güvenilir bulunması zordur.
2- İsrail dışında Müslüman olan bölge ülkelerinde laikliğe geçiş sağlanmadan demokrasiye geçilmesi mümkün değildir.
3- Yıllardır totaliter rejimlerle yaşamış ülkeleri, dış müdahaleyle demokrasiye geçirmek ve bunu sağlıklı biçimde yerleştirip yaşatmak zordur. Rejim değişiklikleri o ülke halkının kendi dinamikleriyle gelişirse sağlıklı olur.
4- ABD ve İngiltere başta olmak üzere Ortadoğu’da nüfuzu olan ülkelerin enerji kaynaklarını kontrol etmek istedikleri bir gerçektir. Zaten bölge ülkelerinde bugüne kadar demokrasiden söz etmeyip totaliter rejimlerin yine bu ülkeler tarafından desteklenip ayakta tutulduğu da bilinmektedir. Bu da bir güvensizlik yaratmaktadır.
5- Bugün yıkılmak istenen totaliter rejimlerin hepsi, ABD yanlısı rejimlerdir. Bu rejimlerin yöneticilerinin ABD istiyor diye rejim değişikliğine kendiliğinden yönelmelerini beklemek de gerçekçi değildir. Direnç gösterecekleri veya göstermelik demokrasiyle yine iktidarda kalmaya çalışacakları muhakkaktır.
6- ABD ve İngiltere başta olmak üzere, Batı’nın, Ortadoğu ülkelerinde demokratik yöntemlerle oluşacak yönetimlerin tercihleri kendi çıkarlarına aykırı olduğu zaman demokrasiye ne kadar saygı gösterecekleri kuşkuludur.
10.6.2004/FİKRETBİLA/MİLLİYET
11.06.2004 | Gazeten.com!