E-Dergi

Bülent Bozkurt'un tercümesi için kötü diyemem ama Shakespeare'in tüm o sanatlı ifadeleri uçmuş gitmiş, kupkuru bir metin kalmış geriye. Düşünün ki, Fırtına oyunu denince ilk akla gelen o meşhur "brave new world" (cesur yeni dünya) sözü bile bir garip çevirilmiş. Şimdilerde bir reklamda sık sık gördüğümüz "rüyaların yapıldığı maddeden yapılmayız biz" sözü de hakeza farklı ve anlamsız bir şekilde karşımıza çıkıyor bu çeviride. En iyisi, sahaflardan Can Yücel'in tercümesini bulup okumak derim ben.

Önceki yorumlara bakarsanız, bu kitabı en fazla 'hoş bir roman' zannedersiniz. Oysa, karşınızdaki 20.yy'ın en önemli felsefe eserlerinden biridir bence. Okunması değil, ezberlenmesi gereken bir başucu kitabı... Pascal'dan sonra batının yetiştirdiği en önemli dindar fikir adamlarından biri olan Papini, bilimi, sanatı ve pozitivist felsefesi ile kibrinin zirvesine çıkmış 'yeni dünya'nın aslında insana pek az şey verebileceğini iddia ediyor. Bunu da, moderniteye küskün bir tavırla 'tek dişi kalmış canavar' diyerek değil, onu meydana getiren unsurlarla tek tek yüzleşip alay ederek yapıyor. Bence Gog, karamsarlığın mizah olarak dile geldiği, modern dünyanın trajikomik şiiridir. Ve Gog'u okumadan batı fikriyatının doğru bir anti-tezini oluşturmak mümkün değildir. (Papini, Yahudileri üç sayfa boyunca yerden yere vurmasaydı, aydınlar arasında adı daha fazla anılırdı sanırım.) Ben her iki yayınevinden çıkanı okudum. Fikret Adil'in çevirisi mükemmel.

Özellikle bizim alışık olduğumuz, uyku getiren, şu tarihte şu oldu, şu antlaşma yapıldı tarzı tarih anlatımının aksine, 1. Dünya Savaşı'ndan başlayarak Avrupa tarihini basit vakalar üzerinden değil, hakim ideolojiler perspektifinden anlatan harika bir eser. Mazower, Avrupa’nın tarihi dönüm noktaları arasındaki zamanın ruhunu okuyucuya aktarabilmek için bazen bir gazete haberinden, bazen pek az kimsenin haberi olduğu bir siyasi demeçten, bazen de bir sınav sorusundan faydalanıyor. Ve tabi ki, herşeyin herşeyle alakası içinde, sosyolojik gözlemler, iktisadi analizler veya siyaset bilimi içiçe… Mazower’ın 20. yüzyıl hengamesine karamsar ve soğuk bakış açısı (kitabın isminden de belli), kitaba nesnellik olarak yansıyor.

Düzgün bir çevirisi ve nispeten basit bir anlatımı var kitabın. K.W. Ford'un Kuantum Dünyası kitabından daha derli toplu... Ama lisede kuantumla ilgili birşeyler öğrenmemişseniz öncelikle, Feynman'ın Fizik Yasaları Üzerine'sini veya NTV yayınlarından çıkma Kuantum Teorisi'ni öneririm. Tabii, kuantumun felsefi yorumları üzerine piyasada bir dünya da ucuz kitap var. Ciddi okumalar için tavsiyem, F. Capra'nın Fiziğin Tao'su ve S. Mirzabeyoğlu'nun Sefine'sidir.

"Ruh, tbedenin..." Bir kitabın arka kapağında bile yazım yanlışı olur mu? Her paragrafta da iki tane bulabiliyorsunuz bunlardan. CREA yayınevinin mottosu, "creativity, reality, emphaty, ambition"mış. İlk üçünü bilmem ama, ambition (hırs), para hırsı gözlerini bürümüş olmalı ki kitabın tashihi için üç kuruş maaş verip de bir adam tutamamışlar. Veya bastıkları kitapları kendileri bile okumuyorlar. Anlasınlar diye şöyle mi yazsam: "okumyorlra"