E-Dergi

Kitaptaki yer ve şahıs isimlerini Türkçe olanlarla değiştirirseniz Balkanlarda Türk ve müslümanların maruz kaldığı zulmü anlatan kitabı elde edersiniz. Arada tek fark var. Balkanlardaki zulüm 1821'de Mora ayaklanması ile başladı, 1877-78 (93 harbi) savaşı ile hızlandı, 1912'de 1. Balkan savaşı ile sonuçlandı.

1486 ila 1583 yılları arasındaki 4 Tahrir Defteri incelenerek Trabzon şehrinin demografik değişimini inceleyen birinci elden bir kaynak ve yorumu.

Ahmet Angın tarafından çevirisi yapılıp 1967 yılında basılan, adı da "General Trikupis'in Hatıraları" olan kitabı okudum. Büyük kısmında general yaptığı askeri harekatları ayrıntılarıyla anlatıyor. Aklımda kalan bir kaç konu var. 1912'deki bir savaşta bir Yunan subayı savaş meydanında vuruluyor, ama bakıyor ki kurşun saatine denk gelmiş, kendisine bir şey olmamış. 1922'de Yunan ordusu Kurtuluş savaşının sonuna doğru epey aciz konuma düşüyor. Bu esnada Türk askerleri Generali asir alıp komutan İnönü'ye, O da Atatürk'e götürüyor. Atatürk General Trikupis'i saygı ile karşılayıp onunla Fransızca konuşuyor, gayretlerini takdir ediyor ve "esirimiz değil artık misafirimizsiniz" diyor. General kitapta bize karşı herhangi bir husumet veya hakaret ifadesi göstermiyor.

İçim acıyarak okudum, savaş - işkence - ölüm. İnsanlığın kaybolduğu dönem. Bu kitapta devletine ve vatanına ihanet eden Ermeni ve Rumları gördüm. Rakamlar ve dipnotları okumayı kısmen zorlaştırıyor. Ama takdir ettim kitabı.

İlk paragraftan itibaren gözyaşlarım ile okumaya başladım. İnsan her yerde insan ve duygular birbirinin aynı.
Kültür benzeşmesine bak. Şiveler Türkçeleşmiş. “illallah, ya Rab”. Hele beşik kertmesi onlarda da varmış. Eh, 1000 yıl içiçe yaşayınca gelenek, görenek, dil ve hatta dinler bile birbirine karışmış.