E-Dergi

Beni ağlatan nadir kitaplardandır.

Kitap, Talat Paşa’yı çok yüzeysel anlatıyor. Talat Paşa hakkında piyasadaki bütün kaynakları okumuş birisi olarak diyebilirim ki; Talat Paşa’yı merak eden birisinin bu kitaptan öğrenebileceği bir şey yoktur. Ancak bu dönemle hiçbir bilgisi olmayan birisi konuyu yüzeysel olarak öğrenip geçmek isterse bu kitabı okuyabilir. Zira kitapta Talat Paşa’dan çok yaşadığı dönem Türkiye’si anlatılmış.

Öncelikle Çerkes Ethem’in kendi yazmış olduğu hatıratı yoktur. Bu kitabı sadece nasıl yazıldığını merak ettiğim için temin ettim. Çerkes Ethem hakkında herkesin bildiği bilgiler dışında bir şey içermiyor. Yunanistan yolculuğundan hiç söz edilmiyor. Milli Mücadele sonrası hayatından hiçbir şey yok. “Kapıyı vurdum içeriye girdim. Atatürk’ün rengi soldu, İsmet Paşa’nın tansiyonu düştü” minvalinde birkaç efsane beni çok güldürdü. Uydurmadır efendim, ciddiye almayınız.

Kitabı alırken bu kadar donanımlı bir kitap olduğunu hiç düşünmemiştim. Çünkü Talat Paşa hakkında çıkan çoğu kitap maalesef belgelere dayanmayan ezber bilgilerden oluşmakta. Ancak bu kitap çok ciddi bir arşiv araştırmasına dayanmakta. Tavsiye ederim.

Okuduğum en keyifli kitaplardan birisidir. Talat Paşa başta olmak üzere devrin en gizemli siyasi figürlerini en yakınından gözlemleyen gözlerin yorumunu okumak çok kıymetliydi. Milli Mücadele yıllarında da sarayda görev almasını ve yazmasını temenni ederdim. Beni hayal kırıklığına uğratan tek hadise, Sultan Vahideddin ve Mustafa Kemal Atatürk arasındaki ilişkiden tek söz etmemiş olmasıdır. Padişahların her önemli sözünü ya da tepkisini kayda geçen Türkgeldi; neden bu önemli konuya hiç girmemiş diye hep düşünmüşümdür.