E-Dergi

Ayaşlı ile Kiracıları, üzerinde durulması lazım gelen birçok özelliğe sahip. Eseri başarılı kılan en önemli unsur, yazarın üslubu. Ayaşlı ile Kiracıları, bir olay örgüsü üzerinden işlenmiyor. Kişiler, mekan, kimi olaylar ve duygular ana kahramanın gözüyle okuyucuya yansıtılıyor. Memduh Şevket Esendal’ın “durum” tarzı anlatımda başarıyı yakalaması zor bir işi başardığını gösterir.

Kültürel, ekonomik ve sınıfsal farklara sahip insanların toplandığı bir mekan Ayaşlı’nın dairesi. Anlatıcı, baş kahraman bankacıdır. Ayaşlı’nın dairesiyle bir şekilde yolu kesişen bütün insanları-Ayaşlı, Halide, Faika, Turan Hanım, Şefik Bey, Haki Bey, İskender, Doktor Faik, Selime, banka müdürü, Hüseyin Bey, İffet Hanım vd.- onun gözüyle görürüz, tanırız. Onun insanlar arasındaki ilişkileri çözümleyişi, kendi iç dünyasını yansıtması; sevgi, kıskançlık, çıkar ilişkileri, vefa gibi birbirinden farklı birçok duyguyu okuyucunun hisleriyle bütünleştirebilmesi başarılı bulduğum noktalardan.

Gun Club obüs, havan, top gibi silahları kullanan ve balistikte uzman olan üyelerden oluşmaktadır. Amerikan iç savaşı sonlanınca kulübün üyeleri boş kalır.

Bir gün başkan Barbicane, büyük bir iş için kulübü toplar: Ay’a bir mermi gönderilecektir. Başkan Barbicane, Kaptan Nicholl ve Michel Ardan’ın bir kapsül içerisinde Ay’a fırlatılması ve merminin Ay’ın yörüngesine oturması ile sonuçlanan bu eser yalnız bilimsel fikirlere öncülük etmesiyle değil savaşın lüzumsuzluğu ve insanoğlunun yıkım arzusunun eleştirisini de içeren harika bir kitap.

Sultan I.Mahmud devrinde Avusturya’nın Belgrad Antlaşması’nı yenileyerek iki devlet arasındaki barışı uzatmak istemesi üzerine devletler arasında daimi bir dostluk antlaşması imzalanmasına karar verilmiştir. Her iki devlet de elçilerini taraf devletlere göndermiş ve elçilerin dereceleri yükseltilmiştir. Osmanlı Devleti’nin orta elçi(ilçi) olarak atadığı Mustafa Hattî Efendi,1748 senesinde Viyana’ya varır. Burada taraf devletin imparatoriçesi Maria Teresa ve Toskana Arşidükü olan kocası I.Francis ile görüşmelerde bulunur,Osmanlı Devleti’nin hediyelerini takdim eder. Görevini tamamlayıp İstanbul’a döner.

Seyahatname(Takrir)’de Mustafa Hattî Efendi ve maiyetinin Viyana’ya giderken ve ülkelerine dönerken yaptıkları yolculuk anlatılmaktadır. Konak yerleri,buralarda karşılaşılan kişi ve olaylar dışında elçimizin Maria Teresa ve kocası ile görüşmeleri de detaylıca aktarılmıştır.

Büyük Rus yazarları kadar adı bilinmese de Lermantov’un Dostoyevski’den aşağı kalır yanı yok. Hiç değilse bu başyapıtında durum bu.

Bir antikahraman sayabileceğimiz Peçorin’in gönül maceralarını okurken bir yandan da hem psikolojik çözümlemelerle dönemin ruhunu yakalıyor hem de yazarın insanın iç dünyasını yansıtmadaki başarısına tanık oluyoruz.

İki bölümden oluşan romanın ilk bölümünde anlatıcı, birinci kişili anlatımla Kafkasya’nın yabani doğasından betimlemelerle okuyucuyu roman kahramanı Peçorin’in yaşadığı yerin atmosferine sokuyor. Peçorin hakkında ilk anlatılar onunla aynı kalede kalmış bir komutanın konuşmalarından oluşuyor. Kitabın büyük bölümünü oluşturan ikinci kısımdaysa bizzat Peçorin’in notlarını okuyoruz. Bu notlarda onun gerçek kişiliğini, hayata bakışını, ilişkisi olduğu kadınlarla yaşadıklarını ve insan ilişkilerindeki yaklaşımlarını okuyoruz.

Gerek resimleri gerek anlatımı gerek fiyatıyla alanların asla pişman olmayacağı bir "ansiklopedi"...